V Festiwal Teatru na Faktach POZIOM ZERO odbędzie się w dniach 11-14.06.2026 w Centrum Sztuk Performatywnych Instytutu Grotowskiego w Sali Teatru Laboratorium Instytutu Grotowskiego
Jakub Tabisz, dyrektor artystyczny festiwalu, w tekście kuratorskim tegorocznej edycji odwołuje się do kategorii „poziomu zero”, która „w teatrze dokumentalnym oznacza, że historię znajdujemy u źródła, że jest pragnieniem dotarcia do prawdy. Ale to niemożliwe: nie ma prawdy absolutnej, możemy być tylko najbliżej jak się da osobistego przeżycia danego człowieka. W efekcie czujemy, że bohater, grany przecież przez aktora, w zagadkowy sposób staje przed nami na scenie. Być może to właśnie w indywidualnym ludzkim języku, w jego rozlicznych potknięciach i paradoksach kryje się magia tego przeniesienia. Najtrudniejsze jest uchwycenie tych wszystkich codziennych drobnostek, pauz, ciszy, westchnięć i wspomnień ukrytych w słowach."
– Chciałbym by teatr, który wam przedstawimy podczas festiwalu, był obecny w tym miejscu i czasie, na poziomie ulicy, w oddechu człowieka spieszącego na spotkanie i czekającego na kogoś, w spojrzeniu, myślach, mowie i ciele. Wiele z tych historii będzie wydawać się niewiarygodna i odległa, w części – jestem przekonany – odnajdziecie samych siebie. Ale to zawsze będzie próba znalezienia się jak najbliżej naszego bohatera – na poziomie zero – mówi Jakub Tabisz.
W tym roku zaprezentowane zostaną trzy spektakle premierowe. „7 pudełek” to opowieść o naszej relacji z rzeczami i przeprowadzkami, o porządkowaniu przeszłości, a także o uczeniu się odpuszczania i zapominania. Hiszpański twórca Carlos Tuñón, wraz ze swoją grupą los números imaginarios, znaną z immersyjnych i angażujących widza form teatralnych, po raz pierwszy zaprezentuje swój spektakl w Polsce. Performer i współreżyser spektaklu, Tomasz Borczyk, zredukował swoją przeszłość do siedmiu pudełek. To w nich przechowuje wszystkie rzeczy, które pozostawił w rodzinnym domu przed wyjazdem na wieloletnią emigrację. Projekt został uhonorowany Nagrodą Główną w III Konkursie dokumentalnych czytań performatywnych za „porywającą i zaskakującą siłę pomysłowości, koncepcję wizualną, potencjał wspólnotowości oraz przenikliwe uchwycenie doświadczenia współczesnego nomady”.
Drugi spektakl, który zostanie pokazany w ramach festiwalu, w reżyserii Aliny Kostiukovej na podstawie tekstu Aliny Sarnackiej pt. „Inwazja”, to mocny głos kobiet pokazujący inne oblicze wojny, należące do tematów tabu. To spektakl o kobietach, które w czasie wojny walczą nie tylko o przetrwanie jako pracownice seksualne, ale także o prawo do bycia sobą w świecie pełnym osądów i patriarchalnych ograniczeń. Historia pokazuje również zamknięty cykl społecznego osądu, zdrady, walki i prób ucieczki za pomocą mechanizmu zamiany ról — w ten sposób ta, która osądzała, sama staje pod pręgierzem opinii. „Inwazja” mówi o prawie kobiet do autonomii, wyboru zawodu, seksualności, przyjemności, miłości i pełni kobiecości.
Trzeci z zapowiadanych spektakli zatytułowany jest "Czarna skrzynka”. Reżyserką jest Ada Tabisz, a udział w spektaklu weźmie wrocławska aktorka Krystyna Krotoska, muzykę skomponował Szymona Tomczyka. Spektakl został zrealizowany na podstawie rozmów z odchodzącą Urszulą Kozioł, zarejestrowanych przez aktorkę i przyjaciółkę poetki. To poruszające przedstawienie o poezji, przemijaniu, kobiecości, starzeniu się i samotności. Udokumentowane rozmowy są zapisem ostatnich miesięcy życia poetki, które uchwyciły zanikające wspomnienia, słowa poddające się czasowi i ręcznie zapisywane wiersze Urszuli Kozioł. Spektakl realizowany za zgodą spadkobierców pisarki, wykorzystuje również fragmenty archiwalnych nagrań głosu Urszuli Kozioł.
Podczas festiwalu pokazane będą również spektakle:
*„Royberki” Leny Witkowskiej, która jako produkcja Teatru Ósmego Dnia w zadziorny, pełen werwy i mocnego rockowego brzmienia sposób wyśpiewuje i wykrzykuje historie współczesnych robotnic.
*„Szpieg z Krainy Głuchych” Marka Śmietany, Edyty Kozub i Lukasa Wojcickiego jest kolejnym spektaklem – protest songiem, w którym głuche osoby migają w Polskim Języku Migowym historię o systemowej dyskryminacji i wykluczeniu oraz potrzebie sojuszu pomiędzy osobami słyszącymi i głuchymi.
*W „Good Waves Only” Agi Błaszczak i Pawła Bernadowskiego będą eksplorowane niezmierzone oceany samotności i odbędą się poszukiwania najsmutniejszego na świecie wieloryba.
*W „Meltdown” Małgorzaty Lech usłyszeć będzie można historię matki i córki, ich trudnej atypowej relacji ze spektrum autyzmu, a jednocześnie przekonamy się o tym jak silna i budująca może być więź pomiędzy kobietami.
*W spektaklu „Chłopaki. Prawo głosu” Kolektywu Kobietostan Weroniki Fibich podważone zostaną utarte schematy oraz klisze kulturowe. Twórczynie wyrażają lęki, których doświadczały, wchodząc w proces twórczy z mężczyznami w więzieniu. Z tych obaw stworzyły nielinearną opowieść o wydobywaniu wrażliwości i o godności osób osadzonych oraz o społecznych mechanizmach funkcjonowania toksycznej męskości.
W ramach estiwalu odbędą się wydarzenia towarzyszące:
* warsztaty z reżyserem, performerem i dokumentalistą Wojtkiem Ziemilskim „Formy Realu - zdanie” i Moniką Popiel „Eden Open Source” towarzyszące instalacji przestrzennej o tym samym tytule i dotykające tematu wstydu.
* performanse: „Porozmawiajmy o Palestynie” Jakuba Tabisza, „Bingo bezpieczeństwa” Dominiki Łabądź, ktora mierzy się z kategorią funkcjonowania w stanie wyjątkowym w ciągłym napięciu. Praca opowiada o tworzeniu sieci wsparcia i praktyk solidarności, które okazują się fundamentalne w sytuacjach kryzysowych, gdzie jednostkowe strategie często zawodzą.
We Foyer Centrum Sztuk Performatywnych będzie dostępna podczas całego festiwalu wielozmysłowa interaktywna instalacja — przestrzeń spotkania eksplorująca temat wstydu pt. „Eden Open Source”. To wynik rocznej pracy dokumentalnej Moniki Popiel z pięcioma anonimowymi osobami, które zechciały obdarować projekt doświadczeniem swojego wstydu. Autorka instalacji, służąc czułym uchem, rejestrując dotyk i gesty, stworzyła dla każdej z osób intymne mapy wstydu, które następnie przetłumaczyła na język tkanin i algorytmów. Tkaniny przybrały formę ubrań — kostiumów-interfejsów. Są awatarami wstydów spotkanych osób: odsłaniają i zasłaniają jednocześnie, negocjując to, co wyparte, napotkane i wykreowane.
Przygotowane zostaną również tematyczne dyskusje, do których zaproszeni zostały ekspertki/eksperci od kryzysów psychicznych, od tych trudnych i tych dobrych relacji, ale też o samotności. Poruszone zostaną tematy kryzysu mieszkaniowego i życiu w tymczasowości; a także o tym, że praca w Polsce i w Ukrainie bywa tak samo polem do powszechnej dyskryminacji, odzierania z godności, jak i do zwyczajnego wykorzystywania osób pracujących, szczególnie kobiet. Planowana jest również rozmowa o poszukiwaniu sprawczości i o tworzeniu sztuki z twórcami należącymi do grup z różnymi potrzebami, również z niepełnosprawnościami. W rozmowach pojawi także temat wzorców męskości tego, czy mężczyźni tracą głos we współczesnym świecie oraz jak dotyka ich równość społeczna i dążenie do równouprawnienia. W związku z premierą „Czarnej skrzynki” skupimy się na różnych aspektach odchodzenia po ludzku, czyli w sposób godny i pełen podmiotowości.
Ostatni dzień festiwalu to finał IV edycji konkursu na dokumentalne czytanie performatywne. Wybrane czytania zostaną przedstawione na scenie podczas V Festiwalu Teatru na Faktach w niedzielę. Wyłonione spośród nich zwycięskie czytanie posłuży jego twórcom/twórczyniom jako scenariusz do stworzenia pełnoprawnego spektaklu w przyszłym sezonie artystycznym.
Czytania podczas festiwalu zostaną zaprezentowane przed publicznością festiwalową obecną w Centrum Sztuk Performatywnych oraz podczas transmisji online na żywo, a oceni je jury w składzie: Dorota Brauntsch, Bartosz Panek, Roman Pawłowski-Felberg, Alina Szeptycka i Wojtek Ziemilski.
Harmonogram Festiwalu POZIOM ZERO:
CZWARTEK, 11 CZERWCA | Centrum Sztuk Performatywnych
19:00 – rozpoczęcie festiwalu, PREMIERA spektaklu 7 Pudełek, reż. Carlos Tuñón i Tomasz Borczyk
21:30 – dyskusja Życie na waleta
PIĄTEK, 12 CZERWCA | Centrum Sztuk Performatywnych
18:00 – spektakl "Royberki", reż. Lena Witkowska
20:00 – PREMIERA spektaklu "Inwazja", reż. Alina Kostiukova
21:30 – dyskusja "Kobieta pracująca niczego się nie boi"
Sala Teatru Laboratorium
12:00 – spektakl "Good Waves Only", reż. Paweł Bernadowski
19:00 – spektakl "Good Waves Only", reż. Paweł Bernadowski
20:30 – dyskusja "Znajdź swojego wieloryba" – rozmowa o samotności
SOBOTA 13 CZERWCA | Centrum Sztuk Performatywnych
15:00 – "Szpieg z Krainy Głuchych", spektakl Edyty Kozub, Marka Śmietany i Lukasa Wojcickiego
16:30 – dyskusja "Dlaczego w szkole teatralnej nie ma głuchych?"
18:00 – spektakl "Meltdown", reż. Małgorzata Lech
21:00 – premiera spektaklu "Czarna Skrzynka", reż. Ada Tabisz
22:30 – dyskusja "Odchodzenie po ludzku"
Sala Teatru Laboratorium
17:00 – "Chłopaki. Prawo głosu", spektakl kolektywu Kobietostan i Weroniki Fibich
19:00 – "Chłopaki. Prawo głosu", spektakl kolektywu Kobietostan i Weroniki Fibich
20:30 – dyskusja "Mężczyźni tracą głos"
NIEDZIELA 14 CZERWCA
13:30 – rozpoczęcie IV konkursu na dokumentalne czytanie performatywne
13:45–16:30 – I blok czytań
"Ruda wiewiórka" – Uliana Shargaeva, Victoria Yegorova, Chasia Korniewa
"Głos kobiet" – Sandra Staletowicz, Iwona Woźniak, Barbara Opalska, Czesław Gałużny, Aleksandra Marzyńska
"Dać się porwać" – Olek Młyński, Grzegorz Grecas, Bartosz Kułakowski, Piotr Misztela, Mateusz Zilbert, Anastazja Kowalska
"MWK" – Alina Kostiukova
16:30 – dyskusja o sytuacjach bez wyjścia
18:00–20:30 – II blok czytań
"Enen. Nie pozwól mi obrócić się w piasek i odlecieć" – Marzena Sadocha, Magdalena Taranta
"Nauka obierania ziemniaków" – Monika Rak, Agnieszka Małgowska (Kobiecy Zakład Pracy)
"To jest bowiem ciało moje" – Marika Kowalska, Jadwiga Klata, Zofia Zełep-Kraskowska, Dawid Tas
"Książę Niezłomny. Rekonstrukcja" – Łukasz Wójcicki, Agnieszka Błońska, Edmund Krempiński, Sos Osowsx
20:30 – dyskusja o ciele i tożsamości
22:00 – ogłoszenie wyników konkursu, zakończenie festiwalu
PERFORMANSE
Piątek, godz. 19:30-22:00 | Stajnia (Galeria 66P)
"Bingo bezpieczeństwa" – Dominika Łabądź
Sobota, godz. 12:00 - 18:00 | TBA
"Porozmawiajmy o Palestynie" – praca zbiorowa
Niedziela, godz. 13:00 - 22:00 | Foyer Centrum Sztuk Performatywnych
"Eden Open Source" – Monika Popiel
WARSZTATY (miejsca i godziny w trakcie ustalania)
"Formy realu" – Wojtek Ziemilski
"Eden Open Source" – Monika Popiel
(Mat.pras)
Komentarze
Prześlij komentarz