Jubileuszowa premiera we Wrocławskim Teatrze Lalek – zapowiedź

 

 

2026 to dla Wrocławskiego Teatru Lalek bardzo ważny – jubileuszowy – rok, w którym obchodzone jest 80-lecie WTL. Teatr chce uczcić nie tylko  swoją długą historię jako instytucji, lecz przede wszystkim osiem dekad ciągłego rozwoju, konsekwentnego budowania programu  artystycznego i pracy na rzecz misji edukacyjnej i społecznej. 

Premiera „Wyobraź sobie…” wraz z uroczystą Galą i otwarciem 8. Przeglądu Nowego Teatru dla Dzieci to kluczowe wydarzenia obchodów. Ten jubileuszowy program ma być przede wszystkim spotkaniem: mieszkańców Wrocławia, obecnych i byłych pracowników, współpracowników i przyjaciół  Wrocławskiego Teatru Lalek, a także przedstawicieli władz oraz zaproszonych gości. W trakcie uroczystej Gali zostaną uhonorowani pracownicy, których wieloletni wysiłek i zaangażowanie stworzyły fundamenty artystycznej tożsamości teatru.

O spektaklu:

WYOBRAŹ SOBIE... adresowany jest dla dzieci powyżej 9 roku życia. W zapowiedzi spektaklu czytamy: Znacie zabawę w berka? A w chowanego? Albo w „raz, dwa, trzy, Baba Jaga patrzy”? Ktoś ni stąd, ni zowąd krzyczy na ulicy „Baba Jaga patrzy!” Biegniecie jak szaleni i zatrzymujecie się dopiero wtedy, kiedy zabraknie wam tchu. Macie ciarki na plecach i zakrywacie dłonią usta, żeby nie wyskoczyło wam serce.Wszyscy się schowali, tylko Anusia nie zdążyła uciec. Baba Jaga łapie ją do worka i leci z nią jak wiatr, daleko, daleko. A w tym worku jest dziura i Anusia widzi przez nią zupełnie nowy świat. Widzi dom, ogród i tajemniczy las. Dom, w którym mieszka pan Tralaliński z rodziną, pana Hilarego, kózkę, co skakała, Zosię Samosię i inne postacie z wierszy Juliana Tuwima. Spotyka też aktorkę, wilka i wypchanego myśliwego, a do tego kraba, małpę z walizką i małego czarodzieja. Będą z nią rozmawiać zardzewiała wanna, stara kanapa czy róża na krzaku. Anusia przypomni dzieciom i dorosłym najsłynniejsze wiersze Juliana Tuwima, ale też przedstawi polskiej publiczności dwóch poetów mniej jej znanych: Czecha Ivana Wernischa  i Słowaka Jána Sedala. Z ich tekstów wyczaruje przed oczami widzów świat poezji, który ożyje dzięki niespętanej dziecięcej wyobraźni. Będzie to podróż pełna zabawy, humoru, barw  i przygód, których każdy z nas może doświadczyć na końcu naszej ulicy, za rogiem domu czy za płotem tajemniczego ogrodu.

Czesko-słowacki duet twórczy Lukáš Trpišovský i Martin Kukučka (SKUTR) to jedni z najważniejszych twórców czeskiej sceny teatralnej. Zrealizowali wiele nagradzanych spektakli, które były prezentowane nie tylko w Czechach, ale na festiwalach w Europie i Azji. SKUTR specjalizuje się w poetyckich inscenizacjach dla dorosłych, pracuje w operach  i teatrach dramatycznych w Czechach, Słowacji i w Niemczech. Lukáš Trpišovský i Martin Kukučka jako dyrektorzy artystyczni kierują obecnie Teatrem Narodowym w Pradze. Zespół, z którym stale współpracują, to między innymi Simona Rybáková, nagrodzona Czeskim Lwem za najlepsze kostiumy filmowe i Martin Chocholoušek, którego spektakularne scenografie można oglądać na scenach czeskich i europejskich teatrów operowych i dramatycznych. We WTL SKUTR zrealizował grane do dziś przedstawienie na podstawie baśni Andersena „Jaki ten świat jest wielki!”, które miało premierę online w trakcie pandemii.

Reżyser Lukáš Trpišovský mówi: " (...) lubię, kiedy po naszych spektaklach rozmawiam z widzami i każdy mi opowie swoją historię o tym, jak odczytał to przedstawienie. Nie wymagam od widzów, żeby wszyscy po przedstawieniu powiedzieli to samo. Ja wręcz nie lubię takich spektakli, także jako widz. (...) lubię, kiedy teatr robi przestrzeń, w której się zmienia czas i miejsce. I ja mogę po prostu pobyć w tej przestrzeni. I to już mi wystarczy, że na chwilę odejdę od rzeczywistości do czegoś innego. Martin mówił o tym, co jest dla nas ważne – no więc właśnie to jest dla mnie ważne: robić taki teatr i zapraszać widzów do tej przestrzeni. A to, ile widz tam spędzi czasu i jak spędzi ten czas, to już jest jego sprawa. Dla każdego to może być inne doświadczenie. Myślę, że „Wyobraź sobie...” będzie takim spektaklem, po którym każdy widz opowie trochę inną historię. To by było super."*

Martin Kukučka, współreżyser, zapowiada: "Myślę też, że my jako dorośli chcemy, żeby dzieci wszystko rozumiały, ale żeby rozumiały tak, jak rozumieją dorośli. A za mało jest sytuacji, w których dorosły pyta dziecko, jak ono coś rozumie, i próbuje pojąć jego punkt widzenia. A dla dzieci w teatrze czasem jest nieważne, że jest jakiś bohater, o czym była historia, bo ciekawe jest to, że, na przykład, była folia i robiła dźwięk. Albo że lustro odbijało światło. Nie chcę powiedzieć, że jeden rodzaj teatru jest zły, a drugi dobry. Ale ważne, żeby była różnorodność, żeby widzowie mogli oglądać i to, i to – bo dla jednego będzie ciekawe jedno, a dla drugiego drugie.*

BIOGRAMY TWÓRCÓW spektaklu WYOBRAŹ SOBIE: 

SKUTR - Lukáš Trpišovský, Martin Kukučka (scenariusz i reżyseria) - czesko-słowacki duet, który poznał się podczas studiów reżyserskich na praskiej DAMU w pracowniach prof. Josefa Krofty i prof. Miloslava Klímy. Już ich dyplomowe przedstawienia zwróciły uwagę krytyków i publiczności, a po ukończeniu studiów zostali zaproszeni przez Ondřeja Hraba na rezydencję artystyczną w Divadlo Archa. Dziś należą do najbardziej cenionych i najczęściej nagradzanych twórców teatralnych w Czechach. Od 2022 roku pełnią funkcję dyrektorów artystycznych Teatru Narodowego w Pradze. Ich styl określany jest jako crossover – odważne, wielogatunkowe łączenie teatru dramatycznego, tańca, nowego cyrku, opery, teatru lalek, projekcji wideo, światła, tekstu i muzyki.

Autorskie spektakle SKUTR-u, takie jak NICKNAME, MALÁ SMRT, LA PUTYKA, SVĚCENÍ JARA, BOURE, WALLS AND HANDBAGS czy ORFEUS, prezentowane były na najważniejszych scenach i festiwalach w Europie i Azji. Ich przedstawienie PLAČKY zagrano 22 razy na festiwalu Fringe w Edynburgu, gdzie zostało nominowane do nagrody Total Theatre Award. Duet reżyseruje również opery, spektakle taneczne i dramatyczne m.in. w Teatrze Narodowym w Pradze, w Hradcu Královém, w Českým Krumlovie i na Letnich Festiwalach Szekspirowskich (największym i najstarszym w Europie festiwalu teatralnym pod gołym niebem poświęconym wyłącznie dziełom Williama Szekspira). Reżyserują również za granicą, m.in. w  Essen, teatrach w Polsce, Serbii, Słowacji, Rumunii, Chinach i Korei Południowej. Reprezentowali też Czechy na Expo 2010 w Szanghaju spektaklem JOKE KILLERS. Za swoją twórczość otrzymali szereg nagród: DIVADELNÍCH NOVIN (2015) za najlepszy spektakl taneczny roku (WALLS AND HANDBAGS), GRENOUILLE (2017) za najlepszą czeską inscenizację tekstu frankofońskiego (PĚNA DNÍ), Grand Prix Balet 2014 za balet ČARODĚJŮV UČEŃ, Grand Prix i Nagrodę Publiczności na Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Studenckich FIST w Belgradzie, nagroda MĚSTA PLZEŇ, nagroda EVALDA SCHORMA, nagroda JOSEFA HLÁVKY. Trzykrotnie byli nominowani do tytułu „Talent roku” nagrody Alfréda Radoka, a w 2010 r. ich spektakl LA PUTYKA otrzymał nominację do tytułu „Inscenizacja roku”.Z Teatrem Narodowym w Pradze związali się już przed dyrekturą, m.in. inscenizacjami HRDINOVÉ (2006), DON GIOVANNI (2012), ČARODĚJŮV UČEŇ (2013), HUMAN LOCOMOTION (2014), MALÁ MOŘSKÁ VÍLA (2016), KRVAVÁ SVATBA (2017) I KYTICE (2019). W latach 2017–2022 byli też członkami kierownictwa artystycznego Teatru v Dlouhé w Pradze.Równolegle prowadzą intensywną działalność pedagogiczną – są wykładowcami DAMU (reżyseria, dramaturgia, aktorstwo) i inicjują międzynarodowe projekty studenckie we współpracy m.in. z IAT Giessen, PWST/AST Wrocław–Kraków, Akademią Teatralną w Warszawie, VŠMU w Bratysławie i FDU  w Belgradzie, prowadząc warsztaty w wielu krajach Europy. Dzięki temu ich praktyka artystyczna łączy wysoki poziom profesjonalny z nieustannym poszukiwaniem nowych języków teatru i pracy z młodym pokoleniem twórców.

MICHAŁ SIECZKOWSKI (tłumaczenie wierszy) - aktor telewizyjny, teatralny i filmowy, tłumacz z języka czeskiego i słowackiego na język polski. Przekłada książki, zarówno kryminały, sensacyjne, thrillery, jak i utwory dramatyczne. Jest związany z warszawskim Teatrem Polonia. Był asystentem Andrzeja Seweryna i Krystiana Lupy. Jako reżyser debiutował w 2005 r. spektaklem SALLINGER. Na ekranie debiutował w czeskim filmie PRAMEN ZIVOTA (2000). Jest prezesem Fundacji Sztuki Arteri i kuratorem międzynarodowego festiwalu sztuki "MARZYCIELE/DREAMERS 2010", będącego przedsięwzięciem tej fundacji i Nowego Teatru w Warszawie.

MARTIN CHOCHOLOUŠEK (scenografia) – jeden z najwybitniejszych współczesnych czeskich scenografów. Ukończył scenografię na Katedrze Teatru Alternatywnego i Lalkowego DAMU w Pradze w pracowni doc. Pavla Kalfusa. Po studiach przez trzy lata był etatowym scenografem Dejvického divadla w Pradze, gdzie współtworzył m.in. inscenizacje: HAMLET, IDIOT, OBŁOMOW czy PŘÍBĚHY OBYČEJNÉHO ŠÍLENSTVÍ. Ważnym etapem jego kariery była współpraca z reżyserem Vladimírem Morávkiem w Klicperově divadle w Hradcu Královém (m.in. trylogia ČECHOV ČECHŮM, HAMLET, OTHELLO A DESDEMONA, HOŘÍ, MÁ PANENKO, AKVABELY – Nagroda Alfréda Radoka 2005). Jest autorem scenografii do licznych przedstawień dramatycznych i operowych na najważniejszych scenach Czech i Europy: m.in. VIŠŇOVÝ SAD i VĚC MAKROPULOS w Divadle na Vinohradech, SRPEN V INDIÁNŮ i CO SE STALO, KDYŽ NORA OPUSTILA MANŽELA w Narodním divadle w Pradze, TRAMWAJ ZWANY POŻĄDANIEM i MEWA w Słowackim Teatrze Narodowym w Bratysławie, MISTRZ I MAŁGORZATA w budapeszteńskim Vígszínház oraz adaptacje HRABALA i KAFKI w Teatrze Narodowym w Budapeszcie i w Cluj. Równolegle tworzy scenografie do dużych produkcji operowych i musicalowych w Skandynawii – m.in. do TURANDOT, ZAMKU SINOBRODEGO i OČEKÁVÁNÍ w Göteborgsoperan, a także do musicali LES MISÉRABLES, MISS SAIGON, DOKTOR ŻYWAGO (Malmö Opera), JESUS CHRIST SUPERSTAR, EVITA (Scandinavia Tour) i SUNSET BOULEVARD (Karlstad Opera). W Teatrze Narodowym w Pradze współtworzył m.in. inscenizacje MACBETHA, ROMEO I JULII oraz ANDREĘ CHÉNIERA. Jego wyobraźnię kształtują kierunki sztuki z pierwszej połowy XX wieku oraz modernistyczna architektura lat 30.–70. XX wieku. W ostatnich latach Chocholoušek regularnie współpracuje  z duetem SKUTR (m.in. JULIETTA ANEB SNÁŘ w NDM, KYTICE w Teatrze Narodowym w Pradze), tworząc rozpoznawalny, silnie wizualny język sceniczny, łączący precyzję kompozycji z odważnym myśleniem przestrzennym.

SIMONA RYBÁKOVÁ (kostiumy) – jedna z najbardziej cenionych czeskich kostiumografek, działającą na styku teatru, opery, filmu, tańca, performance’u i sztuk wizualnych. Absolwentka Szkoły Sztuk Użytkowych (kierunek: projektowanie zabawek i form dekoracyjnych) oraz Wysokiej Szkoły Sztuk Użytkowych w Pradze (pracownia tekstyliów), kształcenie uzupełniała na University of Industrial Arts  w Helsinkach oraz Rhode Island School of Design w Providence (USA). W 2013 roku obroniła doktorat na DAMU, poświęcony alternatywom i nowym drogom w kostiumie teatralnym. Od ukończenia studiów pracuje jako niezależna artystka – projektantka tekstyliów i kostiumów. Dzięki szerokiemu zapleczu artystycznemu oraz doświadczeniu wyniesionemu z legendarnej Baletní jednotky Křeč współtworzyła dziesiątki spektakli w teatrach w Pradze, Brnie, Ostrawie, Plzni, Hradcu Královém, a także w Oslo, Esssen i we Wrocławiu. Projektowała kostiumy m.in. dla Ladislava Smočka, Jiříego Nekvasila, Davida Drábka, Juraja Herza, duetu SKUTR oraz Cabany. Z operą i teatrem współpracuje m.in. w ramach Opery Mozart, Státní opery i Teatru Narodowego w Pradze, a także Teatru Narodowego Moravskoslezského w Ostrawie (PŘÍHODY LIŠKY BYSTROUŠKY, VÝLETY PANA BROUČKA, JULIETTA ANEB SNÁŘ, HUBIČKA, MANON). Jej dorobek filmowy obejmuje kluczowe tytuły czeskiego kina ostatnich dekad: VRATNÉ LAHVE, TŘI BRATŘI, PO STRNIŠTI BOS, BETLÉMSKÉ SVĚTLO (reż. Jan Svěrák), …A BUDE HŮŘ, LIDICE (Petr Nikolaev), HABERMANNŮV MLÝN (Juraj Herz), MILADA (David Mrnka), a także seriale PUSTINA i BEZ VĚDOMÍ (HBO, reż. Ivan Zachariáš). Ośmiokrotnie nominowana do nagrody Czeskiego Lwa za najlepsze kostiumy, otrzymała ją za filmy TŘI BRATŘI i MILADA. Jest laureatką szeregu prestiżowych nagród międzynarodowych, m.in. Swarowski Award, Złotej Trigi (PQ 1999), głównych nagród za kostium na World Stage Design (Cardiff 2013, Taipei 2017, Calgary 2022) oraz ISTAN Award of Excellence (Pekin 2018). Od lat aktywnie działa w międzynarodowych strukturach z obszaru sztuk performatywnych: była członkinią władz OISTAT (w tym przewodniczącą czeskiego centrum i sekcji kostiumu), należy do Europejskiej Akademii Filmowej oraz Czeskiej Akademii Filmowej i Telewizyjnej, zasiada w radach doradczych m.in. czasopisma Studies in Costume and Performance, grupy Critical Costume i Muzeum Sztuki Użytkowej w Pradze. Regularnie wykłada i prowadzi warsztaty na uczelniach w Europie i obu Amerykach. Od 2023 r. kieruje Pracownią Projektowania Ubioru i Obuwia na praskiej UMPRUM.

PETR KALÁB (muzyka) – czeski twórca dźwięku, sound designer i kompozytor muzyki teatralnej oraz filmowej. Jest autorem muzyki do wielu spektakli, we współpracy m.in. z Teatrem Narodowym w Pradze oraz Słowackim Teatrem Narodowym. Stworzył muzykę do takich inscenizacji jak HAMLET, KYTICE, MISTRZ I MAŁGORZATA czy NIEBEZPIECZNE ZWIĄZKI. Pracował jako sound designer i realizator dźwięku przy czeskich produkcjach, w tym przy filmie RESTORE POINT (2023) oraz THE DEVIL'S MISTRESS (2016). Jego muzyka pojawiała się w spektaklach wystawianych w Polsce, np. w sztukach BURZA i NICK oraz TERAZ NA ZAWSZE w Teatrze Lubuskim. Często współpracuje z czeskim duetem reżyserskim SKUTR (Martin Kukučka i Lukáš Trpišovský).

ALICJA PIETRUCKA (reżyseria światła) – realizatorka i reżyserka światła, twórczyni wizualizacji multimedialnych. Od 2008 r. związana z Wrocławskim Teatrem Lalek. Współpracowała m.in. z Janem Peszkiem (WRONIEC), Leną Frankiewicz (ZIEMIANIE, DYPLOM ZE SNÓW), Michałem Derlatką (PIOTRUŚ PAN, BAJKA O KSIĘCIU PIPO), Agatą Kucińską (PINOKIO). W ostatnim czasie wyreżyserowała światła do spektaklu ODYSEJA w reżyserii Jakuba Roszkowskiego (Wrocławski Teatr Lalek), a także PIERWSZE RAZY w reżyserii Jakuba Krofty, MOJE SERCE, MÓJ LÓD w reżyserii Pawła Wolaka i Katarzyny Dworak (Akademia Sztuk Teatralnych we Wrocławiu), Piotrem Soroką przy okazji produkcji MISIACZEK, Świat WOW!  (Wrocławski Teatr Lalek) oraz O TYM MOŻNA ROZMAWIAĆ TYLKO Z KRÓLIKAMI (Lubuski Teatr w Zielonej Górze) oraz Tomaszem Maśląkowskim (KULKA, BAAACH!). Od 2020 r. pedagożka Akademii Sztuk Teatralnych – prowadzi zajęcia z reżyserii światła dla studentów reżyserii teatru lalek.

PIOTR ŻUKOWSKI (asystent reżyserki światła) - aktor, absolwent Moskiewskiej Szkoły Teatralnej (2021). Po otrzymaniu dyplomu aktora i wykładowcy dyscyplin twórczych niezależnie od kariery aktorskiej rozwijał się też jako pedagog, prowadząc warsztaty teatralne dla młodzieży w Polsce, Rosji (do 2022) oraz w Czechach. Od 2022 r. student reżyserii teatru lalek w Akademii Sztuk Teatralnych w Krakowie, Filii we Wrocławiu. Jako aktor współpracował między innymi z teatrem Witkacego w Zakopanem przy WIŚNIOWYM SADZIE w reż. Nikołaja Kolady czy teatrem BOTO w Sopocie przy CZASAMI ZAPOMINAM w reż. Wiery Wołżańskiej. Jego studenckie spektakle można było zobaczyć w ramach festiwali i przeglądów na deskach takich teatrów jak Wrocławski Teatr Współczesny (MEDEA) czy Teatr Baj Pomorski w Toruniu (UMKA).  We Wrocławskim Teatrze Lalek pełnił rolę asystenta reżysera przy SPRZEDAWCACH BAJEK (reż. Jakub Krofta) i KAROLCI (reż. Lena Frankiewicz), a w ostatnim czasie wyreżyserował tam spektakl KACZĄTKO. 

Spektakl "Wyobraź sobie..." 

Scenariusz i reżyseria: SKUTR - Lukáš Trpišovský, Martin Kukučka

Tłumaczenie wierszy: Michał Sieczkowski

Scenografia: Martin Chocholoušek

Kostiumy: Simona Rybáková 

Muzyka: Petr Kaláb

Reżyseria światła: Alicja Pietrucka

Asystent reżyserki świateł: Piotr Żukowski

Inspicjentka: Agnieszka Drobna

OBSADA:

Anusia – Anna Makowska-Kowalczyk 

Aktorka – Jolanta Góralczyk

Kotek – Sławomir Przepiórka

Pani Słowikowa – Kamila Chruściel

Pan Słowik – Marek Koziarczyk

Głos, Mały czarodziej – Mateusz Zilbert

Zosia Samosia – Agata Kucińska

Kózka – Natalia Herman

Wilk – Piotr Starczak

Duża Scena | wiek: 9+ | czas trwania: ok. 90 minut 

PREMIERA przygotowywana na jubileusz 80-lecia Wrocławskiego Teatru Lalek i otwarcie 8. Przeglądu Nowego Teatru dla Dzieci  odbędzie się 29.05.2026  o godzinie 18:00

Kolejne spektakle: 11-16.06.2026 r. 

Bilety: https://bilety.teatrlalek.wroclaw.pl/ 

*Fragmenty rozmowy z reżyserami  WYOBRAŹ SOBIE..., duetem SKUTR , zamieszczone w programie do spektaklu (wywiad przeprowadziła pedagożka teatru Katarzyna Krajewska)

(mat.pras.)