Artystyczne spojrzenie

Bardzo chciałabym wrócić do czasów przed pandemicznych, do momentu, gdy polskie muzea, zwłaszcza te duże i prestiżowe, serwowały miłośnikom sztuki smakowite artystyczne uczty.  Niestety powrót do przeszłości nie jest możliwy. Po okresie lockdownu, po wybuchu wojny w Ukrainie i szalejącej inflacji także polskie muzea ucierpiały, przede wszystkim finansowo. Właściwie brak w 2023 roku wielkich kosztownych ekspozycji, chociaż zdarzają się i wyjątki - perełki, którymi warto się zachwycić, tak są rzadkie. Próżno jednak szukać takich monumentalnych ekspozycji jak "Maria Mater Misericordiae"  z 2016 roku czy "Wyspiański" z 2017 roku w Muzeum Narodowym w Krakowie, czy też "Brescia. Renesans na północy Włoch"" w warszawskim MN (2016) albo wirtuozerski "Willmann. Opus magnum" w Pawilonie Czterech Kopuł we Wrocławiu  (2019). Te napakowane arcydziełami wystawy już chyba przejdą do naszych wspomnień muzealnych, choć i  2023 rok ma swoje walczące o jakość ...

Wrzesień to powakacyjny wysyp wernisaży i wiele wystaw, które jeszcze w sierpniu, u schyłku wakacji, zgromadziły mnóstwo widzów, znudzonych upałami i oczekujących bardziej intelektualnej rozrywki. Zarówno małe jak i większe galerie zaserwowały nam prawdziwe niespodzianki. W galerii Arttrakt we Wrocławiu pojawiła się działająca we Francji artystka Katarzyna Mądalska i jej niezwykła nasycona mistycyzmem i kolorami Rosario di Santa Caterina , ekspozycja kolaży, wielkoformatowych prac artystki, która już po raz drugi gości w tej niewielkiej galerii mieszczącej się na rogu ulicy Ofiar Oświęcimskich i placu Solnego. Artystka wykorzystuje symbolikę religijną, aby mówić o sprawach bardziej osobistych. W pracach tych przewija się motyw multiplikowania postaci kobiecej (w taki sposób, że przywodzi na myśl plafony włoskich kościołów albo dzieła włoskich mistrzów doby renesansu jak np. Michał Anioł czy Rafael) i przemyślnie udrapowanych tkanin przesłaniających postacie i stwarzających atmosferę ta...

  Foto: Jeremi Dobrzański  W szarym i ponurym  styczniu trzeba nam trochę koloru, optymizmu i trochę baśniowości. Dlatego wybrałam szczególnie te wystawy, które pełne są fantazji i nieco figlarnego podejścia do sztuki. Ekspozycją taką jest z pewnością szklana instalacja na Wawelu, inspirowana twórczością Stanisława Wyspiańskiego, czyli WYSPIA, autorstwa krakowskiej artystki Kingi Nowak . Można ją oglądać do 30 listopada 2023 roku, podziwiając zmienność światła i otoczenia o różnych porach dnia i przy zróżnicowanej pogodzie. Na wystawę wstęp jest bezpłatny.  Drugą ekspozycją wartą obejrzenia w styczniu jest   "Stars" Ottona Piene , niemiecko-amerykańskiego artysty konceptualnego, współtwórcy Grupy ZERO. Na dziedzińcu Pawilonu Czterech Kopuł we Wrocławiu można oglądać "Długie gwiazdy" z 2014 r. - nadmuchane kolorowe wielkie (najdłuższa z nich ma aż 13 m) gwiazdy, które podnoszą się i opadają, wypełniając białą przestrzeń kolorem rodem z oszałamiających wscho...

  Rok 2022 był rokiem wojny na Ukrainie, a także pandemii covid 19, która w pierwszych miesiącach roku wciąż dawała się wszystkim we znaki, zaś postępująca inflacja, która z całą mocą uderzyła w ostatnim kwartale w Polsce, także odczuwalna była w polskich muzeach i galeriach i zaważyła na trybie funkcjonowania wielu instytucji.  Z drugiej strony w 2022 r. ponownie w realu otwarte zostały muzea, pojawiły się nowe ekspozycje, a publiczność  nagle poczuła wzmożony głód sztuki, co objawiało się gigantycznymi kolejkami do kas biletowych i licznymi odwiedzinami w muzeach. Rekordowe odwiedziny odnotował Zamek Królewski na Wawelu, gdzie pojawiło  ponad 1,7 mln widzów, a krakowskie Muzeum Narodowe zwiedziło ponad  1,3 mln osób. W Muzeum Narodowym w Lublinie  wystawa Tamary Łempickiej święciła prawdziwe triumfy frekwencyjne (80 tys. zwiedzających), podobnie jak wielka prezentacja Witkacego w salach warszawskiego Muzeum Narodowego, do którego ustawiały się gigantyczne...

Czerwiec, miesiąc tuż przedwakacyjny, to czas, gdy warto zajrzeć do muzeów i galerii, zwłaszcza tych, które otoczone są zielenią ogrodów, kwitnącymi krzewami lub mają porośnięte roślinami patio. Podczas spaceru można w samym sercu Krakowa natknąć się na Wenecję, Japonię, a nawet na książęcą kolekcję pełną największych i najbardziej topowych nazwisk nie tylko autorów prac, ale i przedstawionych postaci. Pierwsza z polecanych na czerwcowe spacery po przybytkach sztuki wystaw znajduje się w miejscu otoczonym pięknym ogrodem z lapidarium, starymi drzewami i rzeźbami, a także piękną kawiarenką, na ścianach której wiszą urokliwe fotografie. To Pawilon Józefa Czapskiego , biały i lekki, dwupiętrowy budynek, zbudowany kilka lat temu przy nobliwym krakowskim pałacu mieszczącym muzeum numizmatyczne imienia Emeryka Hutten-Czapskiego.  Na pierwszym piętrze otwarto w Pawilonie Czapskiego niezwykle barwną i ekscytującą ekspozycję przygotowaną jako wybór 60 dzieł sztuki nowoczesnej z prywatnej ko...

  W maju pachnącym bzami i rozkwitającymi kasztanowcami chciałabym polecić wystawy czterech pań i dwóch panów. Artystów dobrze znanych, mających za sobą wiele sukcesów, ale mimo dojrzałego wieku młodych duchem i sztuką. Ekspozycje te łączą nie tylko lata doświadczeń prezentowanych na nich twórców, ale też przenikający widza obraz piękna, którego oblicza bywają różnorodne - zarówno pełne radości, koloru i optymizmu, jak i melancholii, urzeczenia urodą przemijającego świata i jego artystycznej niezwykłości. Jako pierwszą polecam wystawę świętującego osiemdziesięciolecie Jana Dobkowskiego , który w galerii Artemis w Krakowie pokazuje swoje " Obrazy intuicyjne". Abstrakcyjne, bajecznie kolorowe, energetyczne (trudno oprzeć się ich radosnym "zmysłowym zderzeniom") dzieła nestora polskiego malarstwa, pokazane zostały po raz pierwszy. Powstały w 2018 roku i dopiero teraz zostały zaprezentowane publiczności. Perfekcyjnie wykonane abstrakcje geometryczne mają w sobie coś z b...

  Nie ma się co oszukiwać - rok 2021 w polskich muzeach i galeriach był niezmiernie trudny i siermiężny. Wystaw nie było zbyt wiele, a już dobrych, powalających ekspozycji tym bardziej. W zagranicznych muzeach kusiły wielkie, kosztowne, ale i elitarne pokazy, jak berlińska wiosenno-letnia prezentacja twórczości Yayoi Kusamy (Martin-Gropius Bau) czy paryski pokaz Anselma Kiefera ("Anselm Kiefer: Dla Paula Celana" w Grand Palais Ephemere).  W Polsce musieliśmy się zadowolić nowymi pokazami dawnych dzieł włoskich mistrzów w Warszawie ("Caravaggio i inni mistrzowie" w Zamku Królewskim), nowymi aranżacjami galerii stałych w muzeach narodowych Krakowa, Warszawy czy Szczecina. Otwarto po rocznym remoncie Panoramę Racławicką we Wrocławiu, oddano do użytku krakowskie MuFo, czyli Muzeum Fotografii ulokowane w nowej siedzibie przy Rakowickiej. Wreszcie otwarto Muzeum Wyspiańskiego w dawnym Europeum  (trochę szkoda, że  tylko w tak okrojonej formule Domu...

W listopadzie, gdy niesprzyjaj ą ca spacerom aura zdaje się już zapowiadać zimę, z jej deszczami, szarości ą  i chłodem,  a  złota polska jesień jest już tylko wspomnieniem uwiecznionym na zdjęciach, warto skryć się w przytulnych i ciepłych muzeach i galeriach, w których króluje sztuka i piękno. Taka wł aśnie  wystawa gości w krakowskim  A rtemisie. "Czułość świata"  Anny  Karpowicz-Westner to m alarska opowieść pełna nasyconych, ciepłych barw, melancholijnych postaci, tajemniczych nocnych pejzaży, aktów  kobiet  o  zamyślonych twarzach i ingre'owskich kształtach. Niewielka galeryjna sala, dzięki  pracom krakowskiej artystki wydaje się bardziej przestrzenna, jasna, świetlista. Dużych rozmiarów obrazy przenosz ą  nas w klimaty, jakie z upodobaniem malowali artyści zwi ą zani z Ecole de Paris. To cza rowne, doskon ale wykreowane malarstwo robi wrażenie scen z jakiejś powieści albo sztuki teatralnej, której bohaterka jest pię...

 Po bardzo długim czasie w galeriach i muzeach zaczyna się powrót do normalności. Otwierane są wystawy, organizowane eventy, a artystów spotkać można nie tylko w pracowniach, ale też podczas wydarzeń przygotowywanych z zachowaniem środków ostrożności. Obowiązuje dezynfekcja rąk płynem odkażającym, zakrywanie nosa i ust maseczką, a także zachowywanie odstępu między widzami. Wiele się zmieniło. Straty finansowe muzeów i galerii, do których przychodzi dużo mniej osób niż przed pandemią, są znaczne. Ludzie boją się uczestniczyć w wernisażach, które zaczynają nieśmiało, powolutku, pojawiać się w realu, a nie tylko on-line, choć wiele instytucji nadal działa jedynie w mediach społecznościowych.  Zaczynamy powoli myśleć o powrocie do uczestnictwa w kulturze, choć niestety musimy liczyć się z pewnymi ograniczeniami. Trzeba brać pod uwagę przerwy techniczne (np. w oddziałach krakowskiego Muzeum Narodowego), podczas których muzea są nieczynne. Zmieniły się także godziny funkcjonowania G...

W pierwszym w tym roku odcinku cyklu WARTO ZOBACZYĆ chciałabym do oglądania  polecić wystawy, na których prócz fascynujących graficznych eksperymentów, znaleźć można przedwojenne ekspresjonistyczne malarstwo dawnego Wrocławia, a także sporą dawkę egzotyki z dalekich Chin, skąd na Śląsk przybyli malarze specjalizujący się w malowaniu kwiatów, pejzaży i kaligrafii... Na pierwszą ekspozycję warto wybrać się do Miejskiej Galerii Sztuki MM w Chorzowie , gdzie królują duże pejzaże leśne, sceny rodzajowe i nawiązania do dawnych mistrzów, jak barokowy malarz hiszpański Zurbaran. Wystawa linorytów Joanny Piech-Kalarus to prawdziwa uczta dla oczu. Technika linorytu nie jest łatwa, a przy tym jeśli się chce wykreować świat pełen szczegółów (warto zwrócić uwagę na piękną martwą naturę z cytrynami widoczną w górnej części grafiki dedykowanej Zurbaranowi), ukazać intymistyczne wnętrza z kobietami siedzącymi na sofie, przy której czeka  wierne psisko, to trzeba rzeczywiście umieję...