Jubileuszowy KRAKERS w kwietniu!

 

W tym roku po raz kolejny Artystyczne spojrzenie jest jednym z patronów Krakowskiego Tygodnia Sztuki, który odbędzie się w dniach 23-30 kwietnia 2026 pod hasłem ŁOWCY, ZBIERACZE, PRAKTYCY PRZYSZŁOŚCI

15. JUBILEUSZOWA EDYCJA

Cracow Art Week KRAKERS to tygodniowa prezentacja współczesnych sztuk wizualnych w całej ich różnorodności gatunkowej i formalnej. W Programie Głównym organizatorzy zderzają ze sobą galerie z wieloletnią tradycyjną (sekcja Miasto) oraz nowoczesne, często efemeryczne project room’y czy pop-upowe miejsca (sekcja Laboratorium). Szczególnie wspierane są inicjatywy, które pokazują twórczość artystyczną poprzez mnogość użytych kontekstów i mediów. W trakcie trwania projektu organizowane są wernisaże, wystawy,wydarzenia performatywne i interdyscyplinarne specjalnie dedykowane wydarzeniu, z udziałem nawet 500 artystów oraz 100 kuratorów. Co roku prezentowany program zespala inny, wybrany motyw przewodni, korespondujący z bieżącą tematyką społeczną i kulturalną.

Temat przewodni jubileuszowej edycji projektu to „Łowcy, zbieracze, praktycy przyszłości”. Miasto zmienia się nieustannie na naszych oczach, niekiedy w sposób ciągły i ledwo wyczuwalny, a innymi razy skokowy: kolejne dzielnice ulegają gentryfikacji, a wystawki meblowe na chodnikach odsłaniają warstwy niegdysiejszej codzienności. Na targowiskach można łatwo znaleźć pamiątki dawnego świata – porcelanowe figurki, wyblakłe fotografie, elementy rozmontowanych opowieści. W parkach i na podmiejskich łąkach wciąż trafiamy na ślady tego, co było: zagubione przedmioty, szczątki infrastruktury, materialne resztki zapomnianych historii. Artyści i artystki czerpią z tych rozproszonych znaków jak metaforyczni łowcy – nie polując na zwierzynę, lecz tropiąc możliwe światy. To, co uda się im „upolować” w zasobach przeszłości, przetwarzają i łączą w nowe konstelacje, zwiastując przyszłość, która dopiero się wyłania. 

Współcześni artyści to zbieracze i metaforyczni łowcy, którzy pracują z tym, co znalezione – z przedmiotami, obrazami i ideami odsuniętymi na margines głównych narracji. Sposób ich działania przypomina pracę brikolera w ujęciu Claude’a Lévi-Straussa: kogoś, kto tworzy, posługując się tym, co ma pod ręką, nadając nowy sens materiałom z odzysku i śladom wcześniejszych historii. Od czasu publikacji "Myśli nieoswojonej" (1962) – jednej z najważniejszych publikacji francuskiego antropologa – figura brikolażu zakorzeniła się w humanistyce jako metafora ponowoczesnych modeli twórczości, opartych na przetwarzaniu, reinterpretacji i zestawianiu gotowych elementów. Dziś oznacza jednak coś więcej. Sięgając po to, co „podręczne”, współcześni artyści nie kierują się już poczuciem wyczerpania dawnych tradycji, lecz empatią, troską i potrzebą tworzenia relacji z innymi ludźmi, przedmiotami i ich więcej-niż-ludzkim otoczeniem. Ich praktyki nie tylko ożywiają rzeczy pozornie nieistotne, przywracając im miejsce w społecznym obiegu znaczeń i afektów. W zbiorach na pozór zamkniętych szukają oni potencjalności potrzebnych do konstruowania nowych światów.

W roku 2026 Cracow Art Week KRAKERS łączy siły z Fundacją Artystyczna Podróż Hestii, która sponsoruje nagrody w Sekcji Laboratorium oraz Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK, poszerzając dotychczasową współpracę o wsparcie jednego z projektów zwycięskich konkursu użyczeniem przestrzeni jednej z muzealnych galerii. Wzorem poprzednich edycji Cracow Art Week KRAKERS Fundacja Wschód Sztuki kontynuuje również współpracę z Wydziałem Sztuki Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. W programie głównym znajdą się przygotowane specjalnie na art week wystawy, dodatkowo uniwersytet zapewnia wsparcie promocyjne i techniczne.W ramach Programu Towarzyszącego nie brakuje przestrzeni dla dokonań uznanych już artystów, jest to też okazja do współpracy z takimi renomowanymi instytucjami kultury jak MOCAK, Cricoteka, Międzynarodowe Centrum Kultury, Narodowy Teatr Stary, Bunkier Sztuki, Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manngha czy Muzeum Krakowa.

Immanentną częścią wydarzenia cieszącą się olbrzymią popularnością odbiorców jest KULTOUR - cykl spacerów i spotkań w galeriach, pracowniach, mieszkaniach artystów czy niezwykłych, efemerycznych czasami na co dzień niedostępnych miejscach tylko chwilowo przez sztukę zaadaptowanych. Unikatowa w cyfrowym świecie a zarazem lekka w niezobowiązującej formie, możliwość żywego kontaktu z ludźmi dla których sztuki wizualne są życiem, pasją, przygodą, codziennością… KULTOUR to też szansa otworzenia się na innych, możliwość rozmowy, zawarcia nowych znajomości, przyjaźni. KULTOUR to niezwykła przechadzka poprzez pozornie dobrze znane okolice, która może pozwolić odkryć nieznane światy, równoległe rzeczywistości, tajemnicze krainy, poznać nieznane języki sztuki.

Artystyczne spojrzenie zaprasza wraz z Organizatorem na spacer, który otwiera na świat sztuk wizualnych, miasto, jego mieszkańców, a być może i na nas samych.

Tworzenie programu głównego po raz kolejny podzielone jest  na dwie sekcje: MIASTO (40 miejsc): do udziału w której zapraszamy galerie i podmioty,  od lat stanowiące ważny punkt na mapie artystycznej miasta. To miejsca istniejące od kilku do kilkunastu lat, które budowały i ciągle budują podstawy życia artystycznego Krakowa.

Dedykowane różnym artystycznym mediom, eksplorujące przeszłe i teraźniejsze nurty, współpracujące z artystami różnych generacji miejsca współtworzące sekcję MIASTO co roku podczas KRAKERSa otwierają swoje drzwi. LABORATORIUM (10 miejsc) to  inicjatywa KRAKERSa, której zadaniem jest stworzenie platformy wsparcia dla projektów debiutujących artystów. 

Od początku Krakers był platformą umożliwiającą debiutantom i kolektywom artystycznym zaistnienie w środowisku artystycznym, przy wsparciu sekcji promocji oraz wolontariatu. 

Grupa ta z roku na rok się powiększa, coraz więcej inicjatyw zgłasza do Krakersa swoje projekty. Pragnąc w sposób merytoryczny odnieść się do ich propozycji, zachować egalitarny charakter, ale poparty wyborem spośród zaproponowanych koncepcji w tym roku chcemy spośród wszystkich chętnych wyłonić wystawy, które otrzymają dofinansowanie pozwalające na realizację projektów w założonym kształcie. Sekcja LABORATORIUM, w której jury wybiera projekty najlepiej wpisujące się w temat przewodni KRAKERSa, bada nieustannie ewoluujące artystyczne środowisko miasta. 

Najciekawsze projekty wybrane przez jury w drodze konkursu zostaną włączone do programu głównego KRAKERSa i nagrodzone przez Organizatora. 

Szczególna uwaga przyświeca konkursowej sekcji Laboratorium, która stwarza możliwość samoorganizacji zarówno artystom indywidualnym, jak i kolektywom. Dedykowana jest uczestnikom, którzy nie posiadają stałych siedzib, lokali ani miejsc wystawienniczych, ale dzięki konkursowi zyskują platformę do prezentacji oraz środki do stworzenia warunków dla wystaw, spotkań, prezentacji. Konkurs wspiera projekty w niestandardowych lokalizacjach: pracowniach, chwilowo wynajętych lokalach, w pokojach prywatnych mieszkań oraz w przestrzeni publicznej. Artyści pomimo braku stałego adresu tworzą z wielką determinacją w sposób bezkompromisowy wartościowe formalnie i treściowo prace. Wnoszą oni do programu eksperymentalne przedsięwzięcia, pop-upowe projekty, często wykorzystując zarówno tradycyjne, jak i nowoczesne media oraz techniki.

Rosnący z roku na rok poziom zgłaszanych projektów sprawia, że w 2026 organizatorzy kładą szczególny nacisk na rozwijanie i promocję właśnie sekcji Laboratorium, stanowiącej część Programu Głównego wydarzenia. Sekcja ta stała się bowiem nieodłączną i najbardziej rozwojową częścią imprezy, spotykającą się ze szczególnym zainteresowaniem mediów poświęconych sztuce i szeroko pojętej kulturze.

W ciągu 15. lat Cracow Art Week KRAKERS stał się jest największym tego typu wydarzeniem w Polsce, o najbardziej zróżnicowanym programie skupiającym się na przybliżaniu szerokiemu gronu odbiorców tego, co najbardziej aktualne i wartościowe w polskich sztukach wizualnych. Z racji umiejscowienia imprezy w Krakowie, czyli jednym z najważniejszych ośrodków kulturalnych w Polsce, KRAKERS inspiruje też lokalne środowisko sztuki współczesnej do konsolidacji, współpracy z artystami z innych regionów oraz otwierania się dla publiczności, pokazania wielości punktów widzenia, myśli, idei, koncepcji. 

Impreza nie ma jednak wyłącznie lokalnego charakteru, gdyż KRAKERS gości też tak cenione osobistości jak: Norman Leto, Mirosław Filonik, Janek Simon, Robert Kuśmirowski, Zbigniew Warpechowski, Adam Rzepecki, Łukasz Surowiec, Karolina Jabłońska, Jakub Woynarowski czy Marek Chlanda, Jakub Julian Ziółkowski, Karolina Jarzębak czy Agata Kus. Zaangażowani są w nią również liczni pedagodzy, kuratorzy, krytycy czy artyści współpracujący z najbardziej prestiżowymi ośrodkami akademickimi i instytucjonalnymi w Polsce i zagranicą. Nie brakuje też miejsca dla nowych, eksperymentalnych miejsc twórczych oraz pokazywania ich nowatorskich idei chętnym. Coraz mocniej zauważalne jest też pasmo międzynarodowe pasmo programowe. Galerie, fundacje i kohabitaty coraz częściej zapraszają artystów z zagranicy.

(mat.organizatora)