Ubiegłoroczna frekwencja na Wawelu jest godna podziwu - wszak 3 mln 800 tys. zwiedzających to nie byle co! W dodatku coraz częściej na Wzgórze Wawelskie przychodzą polscy turyści. W 2019 roku aż 75 procent zwiedzających przyjeżdżało z zagranicy a w minionym 2024 roku te proporcje się zmieniły, bo obecnie 60 procent gości to turyści zagraniczni, a 40 procent to polscy zwiedzający takie wystawy jak "Wawel Wyspiańskiego" czy nowa stała ekspozycja "Gabinet porcelanowy". W końcówce roku czyli w dniach 28, 29 i 30 grudnia na Wawelu można było bezpłatnie obejrzeć mappingi na dziedzińcu arkadowym Zamku Królewskiego. Wyświetlane były sceny z ekspozycji arrasów wawelskich i Skarbca Koronacyjnego.
Rok 2025 to jubileusz 80- lecia istnienia muzeum na Wawelu. Z tej okazji planowanych jest 9 wystaw stałych i czasowych. Pojawi się kolejna trasa podziemna - Międzymurze - wzdłuż murów od strony Wisły, łącząca się z Jamą Smoka Wawelskiego. Na nowo zaaranżowana zostanie Zbrojownia ze stołpem oraz Mała Baszta, w której otwarta zostanie nowa wystawa. W planach jest wystawa poświęcona wawelskiemu miasteczku i jego mieszkańcom, a także ekspozycja poświęcona Jackowi Malczewskiemu i pokazy twórczości artystów współczesnych jak np. Magdalena Abakanowicz i Łukasz Stokłosa (będzie to kolejny pokaz prac tego krakowskiego artysty na Wawelu).
Planowane są także wystawy dizajnu. W 2026 roku odbędzie się wielka wystawa poświęcona pasom kontuszowym oraz ekspozycja rewersów dzieł sztuki, jak również duża prezentacja poświęcona Annie Jagiellonce "Ona król. Anna Jagiellonka".
Na ekspozycję stałą na stropie powrócą także wawelskie głowy, które w niezwykły sposób prezentowane były na wystawie "Obraz Złotego Wieku". Wawel będzie coraz bardziej otwarty dla zwiedzających, bo coraz więcej miejsc dotąd niedostępnych będzie można odwiedzić.
PLAN WYSTAW 2025
MIĘDZYMURZE, NOWE OBLICZE SMOKA
Międzymurze. Wawel podziemny (2)
Wystawa stała: od 23 maja 2025
Kuratorki: dr Magdalena Młodawska, dr Beata Kwiatkowska-Kopka
Kuratorzy części archeologicznej: Paweł Kajfasz, Jolanta Lasek, Jakub Rąpała
Rezerwat archeologiczno-architektoniczny „Międzymurze” będzie nową podziemną wystawą w zachodniej części wzgórza wawelskiego. Historia powstania rezerwatu sięga lat 40. XX wieku i pierwszych badań archeologicznych prowadzonych przez Gabriela Leńczyka na terenie zburzonego wówczas austriackiego szpitala wojskowych rekonwalescentów. Badania te i kolejne dekady prac archeologicznych, inżynieryjnych oraz konserwatorskich doprowadziły do odkrycia przestrzeni, w której odsłonięte przez archeologów ślady dawnej architektury obronnej nakładają się na siebie. Powstaje w ten sposób niezwykły i jedyny na terenie Polski obraz historii fortyfikacji od X do XIX wieku. Dzieje wawelskich obwarowań będą tematem rozpoczynającym podziemną wędrówkę w rezerwacie - pomiędzy dawnymi murami, które tworzą wielowiekową scenografię. Ścieżka prowadzić będzie bezpośrednio nad wapienną skałą, nad komorami Smoczej Jamy. Na ścianach rezerwatu ukazana będzie opowieść o dziejach wzgórza, powstaniu jaskini, a następnie pojawi się najsłynniejsza polska legenda – o smoku wawelskim w średniowiecznym zapisie Wincentego Kadłubka. Opowieść o tym wyjątkowym rejonie Wawelu będzie, po raz pierwszy na taką skalę w wawelskiej historii muzealnej, podkreślona za pomocą współczesnych technik wizualnych. Dwie części rezerwatu połączy korytarz, w którym oprócz wątku dziejów archeologicznych badań prowadzonych w Międzymurzu znajdziemy najcenniejsze odkryte zabytki.
ZBROJOWNIA. NOWE OTWARCIE
Zbrojownia i stołp
Wystawa stała: IV kwartał 2025
Kuratorzy: Krzysztof J. Czyżewski, dr Rafał Ochęduszko
Kuratorka rezerwatu architektonicznego: Martyna Bulińska-Marynowska
Nowa wystawa stała prezentować będzie wawelską kolekcję militariów, zaliczaną do najważniejszych tego typu zbiorów w Polsce. Realizacja Zbrojowni w nowym technicznie i przestrzennie kształcie z nowoczesną aranżacją obiektów, pozwoli na jeszcze lepszą niż dotąd prezentację walorów artystycznych i historycznych kolekcji militariów (w tym nieeksponowanych dotąd obiektów).
Częścią całego projektu jest również udostępnienie rezerwatu archeologiczno-architektonicznego w podziemiach Wieży Duńskiej, gdzie znajdują się relikty jednej z najstarszych budowli na wzgórzu wawelskim – stołpu, czyli budowli obronnej, datowanej na I połowę XII wieku.
O Wieży Duńskiej w Zamku Królewskim na Wawelu stało się głośno za sprawą niezwykłego odkrycia archeologicznego w marcu 2024 roku. To właśnie tu archeolog Jerzy Trzebiński odnalazł niezwykły pierścień sprzed blisko tysiąca lat. Przestrzeń stanowiąca przykład architektury Zamku od okresu romańskiego po wiek XVI zostanie udostępniona zwiedzającym wraz z cennym znaleziskiem. Sposób jego ekspozycji będzie innowacyjnym i zaskakującym przykładem prezentacji zbiorów na Wawelu.
CODZIENNOŚĆ NA WAWELU
Miasteczko wawelskie w Małej Baszcie
Wystawa stała: od 11 kwietnia 2025
Kuratorka: dr Magdalena Młodawska
Wystawa „Miasteczko wawelskie” będzie opowieścią o codziennym życiu tuż obok zamku i katedry na wzgórzu wawelskim. Na pierwszym planie ukazane zostanie to, co zwykle pozostaje w cieniu – codzienność służby, urzędników, rzemieślników, psałterzystów i kanoników katedralnych, uczniów szkoły katedralnej oraz wszystkich tych, którzy stanowili zaplecze dla władcy i biskupa. Miasteczko wawelskie było od średniowiecza przykładem współistnienia na niewielkim terenie dwóch przenikających się przestrzeni: sakralnej i świeckiej. Wiedza, jaką dysponujemy, nie pozwala na pełną rekonstrukcję jego obrazu. Powstało więc gromadzące ślady przeszłości, fragmentaryczne ujęcie, w którego centrum są znalezione na wzgórzu przedmioty codziennego użytku. W większości są to niewielkie artefakty, skromne, często pozbawione walorów artystycznych i zachowane jedynie we fragmentach. Stanowią one materialny ślad bytności na Wawelu ludzi, o których najczęściej milczą księgi archiwalne. Przedmioty te będą punktem wyjścia opowieści na wystawie. Architektura miasteczka stanie się tłem barwnego życia. Punktem kulminacyjnym ekspozycji będzie widok z tarasu, obejmujący nieistniejące już miasteczko oraz imponującą perspektywę na wzgórze, a także na Kraków i okolice.
Wawel na dawnej pocztówce
Wystawa czasowa: 13 czerwiec – 12 październik 2025
Kuratorka: Katarzyna Pająk
Dzięki pocztówkom zachowanym w Archiwum Zamku Królewskiego na Wawelu możemy prześledzić historię wawelskiego wzgórza na przestrzeni ostatnich 130 lat, nie tylko poprzez dokumentowanie zmieniającej się architektury, ale także wydarzeń, które rozgrywały się na wzgórzu. Kartki przedstawiają uroczystości państwowe, religijne i kulturalne jakie się tu odbywały, m. in. pogrzeb Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego czy Józefa Piłsudskiego. Przeglądowa forma wystawy ukaże zmiany zachodzące na wzgórzu i jego otoczenia – Zamku, Katedry, ale też i dziedzińców czy zakola Wisły.
SZTUKA WSPÓŁCZESNA… NA WAWELU
Elegie. Malarstwo Łukasza Stokłosy
Wystawa czasowa: 28 marzec – 29 czerwiec 2025
Kuratorka: dr Agnieszka Jankowska-Marzec (ASP Kraków)
Na wystawie malarstwa Łukasza Stokłosy w Zamku Królewskim na Wawelu zostaną pokazane obrazy, w których artysta podejmuje tematykę „historii” monarchii w nowożytnej Europie. Stokłosa ma w zwyczaju „opowiadać” o losach władców i władczyń, którzy już dawno odeszli, poprzez przedmioty do nich należące: insygnia i płaszcze koronacyjne, karety, zbroje oraz wnętrza ich rezydencji i otaczających je ogrodów. Stokłosa eksperymentuje z efektem „sfumato”, czyli łagodnymi przejściami światłocieniowymi, uzyskując na swoich obrazach wrażenie oglądania przedstawionych na nich cennych przedmiotów jak gdyby przez mgłę lub dym, a może – jak zdaje się sugerować – malowanych w pomieszczeniach oświetlonych jedynie blaskiem świec. Na wystawie wawelskiej znajdą się prace odwołujące się nie tylko do historii Rzeczypospolitej, ale poprzez skomplikowaną sieć sojuszy i królewskich mariaży, także do losów innych dynastii, kształtujących obraz ówczesnego świata.
A może coś innego? Współczesność na Wawelu
Wystawa czasowa: 26 październik 2025 – 29 marzec 2026
Kuratorka: Lidia Brzyska
Zwiedzający zobaczą dzieła polskiego malarstwa współczesnego ze zbiorów Zamku Królewskiego na Wawelu. Wawelska kolekcja choć niewielka, jest znacząca, a co najważniejsze praktycznie nieznana – zarówno wśród specjalistów jak i w szerszym gronie odbiorców. Tworzą ją obrazy twórców, którzy na stałe wpisali się w historię sztuki polskiej, jak chociażby związani z II Grupą Krakowską Jerzy Nowosielski czy Jonasz Stern, a także bardziej nam współcześni, jak Edward Dwurnik czy Marcin Maciejowski. Prezentacja kolekcji będzie także pretekstem do opowiedzenia o innych aspektach współczesności na Wawelu, które przejawiały się w szczególności w latach 60. i 70. XX wieku. Wawel współpracował z projektantami i artystami, którzy projektowali wawelskie wystawy i wnętrza administracyjno-konferencyjne.
MAGDALENA ABAKANOWICZ W OGRODACH I KOMNATACH
Rzeźby Magdaleny Abakanowicz w Ogrodach Królewskich
Wystawa czasowa: 25 kwiecień – 28 wrzesień 2025
Kuratorki: dr Bogumiła Wiśniewska, Natalia Koziara-Ochęduszko
Rok 2025, m.in. w Ogrodach Królewskich Zamku Królewskiego na Wawelu, należeć będzie do rzeźb Magdaleny Abakanowicz. Rzeźbiarska twórczość Magdaleny Abakanowicz operuje efektem zaskoczenia wynikającym z zawartego w jej pracach napięcia między podobieństwem jej rzeźb do ciała człowieka a ich skalą, sposobem reprezentacji, uproszczeniem i defragmentacją. Rzeźby Abakanowicz stanowią reprezentację wiary w możliwość przedstawiania tego, co ukryte. Wystawa, zgodnie z założeniami artystki, stworzy przestrzeń sprzyjającą budowaniu nowej relacji widza z dziełami Abakanowicz i miejscem ich prezentacji.
Magdalena Abakanowicz w Sali Senatorskiej
Komnaty Zamku Królewskiego na Wawelu
Wystawa czasowa: 17 październik 2025 – 18 styczeń 2026
Kuratorki: dr Bogumiła Wiśniewska, Natalia Koziara-Ochęduszko
Monumentalne tkaniny Magdaleny Abakanowicz zostaną zaprezentowane w Sali Senatorskiej Zamku Królewskiego na Wawelu i zestawione z cennymi arrasami Zygmunta Augusta. Prezentacja prac artystki w otoczeniu sztuki dawnej jest działaniem prekursorskim w polskim muzealnictwie. Magdalena Abakanowicz sama określała abakany mianem współczesnych arrasów. Ekspozycja stworzy możliwość bezpośredniego kontakt odbiorcy z wielkoformatowymi, barwnymi i strukturalnymi dziełami sztuki.
WYPRAWA, CZYLI MALCZEWSKI W PODRÓŻY
Rysunki i akwarele Jacka Malczewskiego
Wystawa czasowa: 30 maj – 17 sierpień 2025
Kuratorka: dr Joanna Winiewicz-Wolska
W maju odbędzie się pokaz 50 rysunków i akwareli autorstwa Jacka Malczewskiego. Związane są one z wyprawą archeologiczną Karola Lanckorońskiego do Pamfilii i Pizydii (historycznych krain na terenie prowincji Anatolia w dzisiejszej Turcji) zorganizowaną w 1884 roku. Rysunki z wyprawy anatolijskiej składają się na interesującą tak pod względem artystycznym, jak też poznawczym kronikę wyprawy. Wzięli w niej udział wybitni uczeni niemieccy, austriaccy i polscy, a Jacek Malczewski stał się jej kronikarzem. Zbiór rysunków, pokazywany publicznie ostatni raz w ubiegłym wieku, ponownie ujrzy światło dzienne.
(mat.pras.)
Komentarze
Prześlij komentarz