 |
Pipilotti Rist tak naprawdę nazywa się Elisabeth Charlotte Rist i jest szwajcarską artystką video, dzielącą życie między Zurych i Los Angeles i ta dwoistość łączy się w jej twórczości ze swobodą artystycznych kreacji. W galerii Op_Enheim mieszczącej się we Wrocławiu przy placu Solnym 4 na wystawie "Third Skin" jej instalacja "Emily, napiszę twoje imię wysoko na srebrnym ekranie" to prawdziwe cacko, całe lśniące i kruche - na szklanym stole z lustrzanym blatem, z którego zwisa 62 tysiące szklanych koralików znajdują się bowiem trzy monitory i małe kolorowe ceramiczne zwierzątka, szklanki i inne bibeloty. Uwielbiam Pipilotti (jej przezwisko z dzieciństwa nawiązuje do postaci Pippi Langstrumpf, Fizi Pończoszanki czy właśnie Pipilotti z książki Astrid Lindgren, w Polsce popularnej dzięki serialowi telewizyjnemu z Inger Nilsson w roli głównej).
Jest artystką, zajmuje się performansem, muzyką i szeroko pojętymi zjawiskami kulturowymi takimi jak telewizja, moda, design, rzeźba i inne formy pop-artystyczne, które miesza, doprawia komicznymi prowokacjami, starając się wzbudzić w widzach refleksję na temat tego co nas otacza i co stara się przekazać w video-klipach, gdzie występuje ze swoją muzyczno-performerską grupą Les Reines Prochaines.
Instalacja Pipilotti to tylko jedna z kilku wybranych prac na wystawie w kamienicy Op_Enheim, gdzie pokazano starannie wyselekcjonowane współczesne realizacje malarskie, fotograficzne, rzeźbiarskie i konceptualne pochodzące z kolekcji Eriki Hoffmann, które w znakomitej większości pokazywane są od 20 lat w jej wielkim lofcie mieszczącym się w dawnej berlińskiej fabryce oraz w Staatliche Kunstsammlung w Dreźnie, któremu przekazała część swoich zbiorów. Kolekcja ta nakierowana na sztukę najnowszą, w tym północnoamerykańską i zachodnioeuropejską, głównie niemiecką, gromadzona była przez Erikę Hoffmann i jej męża Rolfa Hoffmanna w latach 60.i 70. XX, dzięki funduszom z ich doskonale prosperującej przez lata firmy odzieżowej. Ten wybór, który obecnie zobaczyć można w kamienicy rodziny Openheimów, nakierowany jest na podjęcie ważnych problemów współczesnych.
To prace wyrafinowane, skłaniające do myślenia, czasem o zabarwieniu feministycznym czy politycznym lub społecznym, łączące w sobie autobiograficzne rozważania uznanych już dziś artystów z ich niezgodą na rzeczywistość pełną przemocy, wojen, przedmiotowego traktowania kobiet i ich postrzegania poprzez pryzmat wymogów ich nadmiernej seksualizacji, a także sławy i celebryckich ciągot ludzi współczesnych.
Wystawę otwiera monumentalny (215 cm x 570 cm) obraz wykonany zwierzęcą krwią. To praca Felixa Droese "II świat. 13 czerwca 1989 r." zajmująca niemal całą ścianę pierwszej sali galerii. Przedstawia dwie postaci ściskające się za ręce, a może siłujące się, kto silniejszy, ten wygrywa. Data sugeruje polityczne spotkanie Gorbaczowa i Kohla, przywódców ZSRR i Niemiec, które stanowiło początek pieriestrojki i zmiany układu sił w Europie, co zaowocowało rozpadem Związku Radzieckiego. Na surowość kształtów postaci na obrazie być może wywarło wpływ zainteresowanie drzeworytem, zaś poglądy polityczne Droese'ego stanowią ważną część jego aktywności i mają charakter antywojenny ( za udział w demonstracji przeciwko wojnie w Wietnamie został skazany na 7 miesięcy więzienia w zawieszeniu na 3 lata) i proekologiczny.
W pierwszej sali znajdziemy również rzeźbę "Bomba-wiolonczela" Madeleine Charlotte Moorman, która z uwagi na to, że była wiolonczelistką i miłośniczką muzyki awangardowej (nazywana jest nawet "Joanną d'Arc nowej muzyki"), często wykorzystywała ten muzyczny wątek w swoich pracach. Ta instalacja powstała z wykorzystanej autentycznej łuski pocisku pochodzącego z czasów wojny w Wietnamie, połączonej z elementami takimi jak smyczek czy struny. Moorman często współpracowała przy performansach z koreańsko-amerykańskim artystą Nam June Paikiem, nazywanym ojcem wideo artu.
W wymowie jej instalacja jest równie antywojenna jak słynne graffiti Banksy'ego "Bomb hugger no" z dziewczynką ściskającą w objęciach bombę, jakby chciała ją w ten sposób unieszkodliwić. W pierwszej sali galerii Op_Enheim znajduje się również niepozorny rysunek Jean-Michela Basquiata, ale jego wymowa gaśnie przy tych dwóch nasyconych znaczeniami pracach. Jeśli ktoś oczekiwałby szalonych ekspresjonistycznych lub komiksowych obrazów Basquiata z czasów, gdy malował dzieło w jedną noc i zachwycał Andy Warhola i środowisko nowojorskiej bohemy, to może być zawiedziony (przyznaję, że ja byłam!), ale już druga sala wystawy pokazuje ekscytujące, ironiczne i niebywale seksualnie dwuznaczne i szokujące prace Japończyka Nobuyoshi Arakiego (dziś będącego już 80-letnią ikoną ekstrawaganckiej i parapornograficznej fotografii japońskiej, wciąż uchodzącego za prowokatora), z nagimi modelkami ze sprytnie zamaskowanymi intymnymi częściami ciała, czasem powiązane sznurami w stylu popularnego w Japonii bondage. Araki to artysta, z którego twórczością warto się zapoznać, bo zmysłowość jego erotycznych fotografii ma swoje drugie dno i oscyluje na granicy pornografii, której chyba nigdy nie przekracza, choć niektórzy uważają, że jednak przekracza i to bardzo... Dość powiedzieć, że jego fotografie widnieją w popularnym hiszpańskim serwisie popkulturowym Cultura Inquieta (Kultura Zakazana) pod hasłem Erotica. Nawiasem mówiąc dwie z prezentowanych prac należą do jego cyklu zatytułowanego Obsceniczności.
Pośrodku drugiej sali wrocławskiej galerii znalazła się przypominająca nieco lalki Hansa Bellmera instalacja Madeleine Berkheimer "Wolny dzień Cokkie" z 2001 roku. Artystka pokazuje jak daleko posunięta jest obecnie oczekiwana przez współczesnych mężczyzn seksualizacja kobiety uosobionej w postaci lalki w pończoszkach, z wyeksponowanym biustem, która zdaniem męskiego otoczenia powinna powabnie i kusicielsko wyglądać w każdych warunkach i w każdej sytuacji, nawet gdy jest w domu i sprząta...
Jednak najbardziej na tej wystawie poruszyło mnie pomieszczenie ze złotymi cukierkami, czyli instalacja nieżyjącego już artysty Felixa Gonzaleza-Torresa. Praca "Placebo - pejzaż - dla Roniego" powstała w 1993 roku i artysta pozwolił, by wysypany w galerii stos lśniących słodyczy widzowie zjadali,częstując się cukierkami i patrząc na zawieszony na ścianie proporzec autorstwa Lawrence'a Weinera ONE DEAD ONE z 2001 roku - wykonany z płóciennego worka na zwłoki z zakładu pogrzebowego. Ta sala jest wstrząsająca. Mimo słodyczy cukierków patrzymy na dzieło zmarłego na AIDS artysty i myślimy o fałszywym blasku i pozłocie, która uwodzi i kusi, a w rezultacie przynosi śmierć.
To swoiste memento mori przyszło mi na myśl, gdy w momencie gdy oprowadzające po wystawie niemieckie kuratorki mówiąc o tej realizacji Gonzaleza-Torresa wywołały niezamierzony efekt - niespodziewanie spadła bowiem z hukiem metalowa osłona pokrywająca pod szerokim oknem, z którego patrzyliśmy na pomieszczenie z 544 kilogramami cukierków w złotych papierkach, instalację elektryczną (?).
Wystawa jest niezwykle ambitnym projektem przybliżenia widzom artystów, którzy zajmowali lub w dalszym ciągu zajmują się problemami i kwestiami takimi jak śmierć, brak sukcesów w życiu zawodowym, przegrana kariera, wojna, postrzeganie siebie w sposób daleki od konwenansów. Motywem przewodnim wystawy "Trzecia skóra" jest przekraczanie granic i ich ustalanie. Chodzi tu też o zacieranie granic między obrazami i rzeźbami, instalacjami i fotografiami.
Tytuł nawiązuje do słów kolekcjonerki Eriki Hoffmann, która twierdziła, że ubranie jest jej drugą skórą, a trzecią jej kolekcja otaczająca ją w domu - miejsce, w którym patrzy na zgromadzone obrazy, rzeźby i instalacje. Można sobie doskonale wyobrazić, że na krześle Tomasa Lochera z wierszem biegnącym przez oparcie i siedzisko, siada i myśli o tym, co jest napisane: "Wiesz, że to ja".
Wystawa czynna będzie do 14 stycznia 2024 roku
Komentarze
Prześlij komentarz