Matejko w Bonn, czyli o jubileuszu (zapowiedzi )

W 2018 r. obchodzimy trzy rocznice - 180. rocznicę urodzin i 125. rocznicę śmierci Jana Matejki, jednego z najbardziej znanych polskich malarzy, reprezentującego malarstwo historyczne, a  także 120. rocznicę otwarcia Domu Jana Matejki , najstarszego muzeum biograficznego w Polsce, mieszczącego się w Krakowie przy ulicy Floriańskiej 41. Krakowskie Muzeum Narodowe przygotowało szereg imprez związanych z postacią  Matejki.  Są to koncerty (21. czerwca w kościele Mariackim - o godzinie 19.30, kiedy to występowi muzycznemu towarzyszyć będzie odczytanie matejkowskich wypowiedzi  o mariackich polichromiach, w  wykonaniu aktora Starego Teatru; natomiast 12 lipca oraz 6 września i 15 grudnia godzinie 18.00 w Domu Jana Matejki koncertować będzie zespół Re Verb Ensamble), ale i nowe ekspozycje czasowe, które otwarte zostaną jesienią. Od 4 września do 2 grudnia będzie można zwiedzać wystawę 78 ekslibrisów 26 współczesnych artystów polskich i zagranicznych ("Matejko. Jubileusz - jubileusze 2018") dedykowanych Matejce, nawiązujących do motywów z płócien artysty, a także rocznic matejkowskich. Kolejna zapowiadana przez muzealników ekspozycja to prezentacja obrazu "Sobieski w Częstochowie" Jana Matejki, z wczesnego etapu twórczości Mistrza Jana (1859). Obraz wypożyczony będzie z Pałacu Herbsta w Łodzi (Muzeum Sztuki). Dzieło to będzie prezentowane od 18 października do 17 lutego 2019 r. Ciekawie zapowiada się także ekspozycja grudniowa (od 6 grudnia do 3 lutego 2019) "Nicią z przeszłości". Będzie to przygotowany we współpracy ze Stowarzyszeniem LUD-ART pokaz prac reaktywujących dawne wzory sztuki koronczarskiej. Zrewitalizowane zostaną hafty i koronki ze zbiorów matejkowskich. Do kolekcji Jana Matejki należą  koronki, z których najstarsza pochodzi z XVII w. - to flamandzka koronka klockowa o cienkim splocie, ozdobiona motywami roślinnymi. Koronki te pełniły funkcję rekwizytów na wielu obrazach Mistrza Jana ("Kazanie Skargi", z 1864 r.; "Portret czworga dzieci artysty" z 1879 r.). Warto również wspomnieć o przygotowywanej od dłuższego czasu ekspozycji w Bundeskunsthalle w Bonn, gdzie pośród  wybranych artystów (Hans Makart, Franc Stuck, Friedrich Kaulbach, Mihaly Munkacsy, James Tissot) działających od końca XIX w. do lat 20 XX  w.  pokazane zostanie na liczącej ponad 400 eksponatów wystawie "Książęta malarstwa" („Malerfürsten” ) ok. 60 dzieł Matejki (prace niewielkich i średnich rozmiarów - portrety, szkice olejne, wypożyczone zostaną m.in. z muzeów w Krakowie, Warszawie, Poznaniu, Łodzi, Łańcucie). Spośród tej siódemki artystów pochodzących z Niemiec, Austrii, Węgier, Anglii i Polski to właśnie Matejko ma wciąż "znane" nazwisko.

Pozostali to twórcy, którzy za życia dostąpili sławy i bogactwa, portretowali arystokratów, burżuazję i polityków, prowadzili życie celebrytów, udzielali wywiadów, otaczali się zbytkiem, mieli wspaniałe rezydencje, a ich pracownie i pokazy dzieł (inscenizacje) przyciągały ogromne rzesze miłośników sztuki. Niemniej jednak dziś twórcy ci jak Hans Makart, Franz von Stuck czy  Friedrich Kaulbach popadli w zapomnienie, a ich  popularność za czasów III Rzeszy nie przysporzyła sympatii ich dokonaniom. Matejko jest tu chwalebnym wyjątkiem - zarówno za życia, jak i po śmierci popularność jego dzieł była ogromna. Ekspozycja "Książęta malarstwa" zostanie otwarta w Bonn  27 września.  Program obchodów jubileuszowych związanych z postacią Jana Matejki zapowiada się interesująco.

Foto: mat.pras. MNK