Krzysztof Gil. Nikt was tu nie chce – to wystawa w Zachęcie, która otwarta zostanie 29 maja w warszawskiej Zachęcie - Narodowej Galerii Sztuki. Ekspozycja dotyka zagadnienia getta w jego współczesnym znaczeniu, a także mechanizmów wykluczenia obecnych w języku, przekazach wizualnych i społecznych wyobrażeniach. Artysta pokazuje, jak stereotypy o Innym prowadzą do tych mechanizmów i wpływają na postrzeganie mniejszości.
Poprzez nowe obrazy i instalacje przygotowane specjalnie dla Zachęty zaprasza do dialogu i osobistego doświadczenia wystawy. Punktem wyjścia jest tu pojęcie getta rozumianego nie tylko jako historyczna forma przymusowego odosobnienia, lecz także współczesny mechanizm izolacji i wykluczenia obecny w przestrzeni społecznej i miejskiej. - Dawniej getta były fizycznie wydzielonymi częściami miast, często otoczonymi murami i odciętymi od reszty przestrzeni miejskiej. Dziś pojęcie to odnosi się także do zjawisk izolacji, kontroli i ograniczania praw migrantów oraz do zamykania się określonych środowisk, klas czy grup etnicznych w odizolowanych społecznościach. Procesom tym często towarzyszą zmiany w przestrzeni miejskiej, które utrudniają swobodne poruszanie się, ograniczają wspólną przestrzeń i pogłębiają podziały między mieszkańcami – mówi Monika Weychert, kuratorka wystawy. - Krzysztof Gil odwołuje się zarówno do książki Ece Temelkuran "Naród obcych. Jak odbudować wspólny dom w XXI wieku", jak i własnych doświadczeń dorastania na romskim osiedlu powstałym w wyniku polityki przymusowego osiedlania. Artysta przywołuje także doświadczenia przemocy i wykluczenia, które dotykały społeczność romską w Polsce na przełomie lat 80. i 90. XX wieku. „Moja perspektywa wynika z doświadczenia podwójnej, polsko-romskiej tożsamości oraz życia pomiędzy różnymi porządkami kulturowymi. Nie traktuję jej jednak jako tematu samego w sobie, lecz jako narzędzie pozwalające poruszać się między różnymi sposobami opisywania rzeczywistości – wyjaśnia Krzysztof Gil.
Na wystawie w Zachęcie artysta prezentuje nowe wielkoformatowe obrazy, instalacje i prace rzeźbiarskie stworzone specjalnie na tę ekspozycję. Buduje przestrzeń opartą na napięciu między estetyką a doświadczeniem przemocy oraz wykluczenia, odnosząc się do historii romskich osiedli, represji wobec społeczności romskiej w Polsce, a także sposobów reprezentacji mniejszości w kulturze i muzealnictwie etnograficznym. Zamiast dosłownych scen artysta pokazuje ślady, architekturę i obrazy, które uruchamiają pamięć oraz skłaniają widza do osobistej interpretacji i wejścia w relację z dziełami.
- W czasach nadmiaru obrazów przemocy, oglądanych niemal na żywo w sieci i na ekranach telefonów, a także codziennej mikroprzemocy wynikającej z uprzedzeń, bardziej adekwatne wydaje mi się tworzenie sytuacji, w których widz wchodzi z obrazem w relację i sam buduje znaczenia. Nie interesuje mnie sztuka jako jednoznaczny komunikat czy oskarżenie, lecz jako przestrzeń doświadczenia i interpretacji – dodaje Krzysztof Gil.
Wystawa staje się punktem wyjścia do rozmowy o doświadczeniach marginalizacji, pamięci przemocy, tożsamości oraz o współczesnych formach wykluczenia, na których koncentruje się przygotowany przez Fundację W Stronę Dialogu program towarzyszący. Jego celem jest poszerzenie perspektywy i skłonienie do refleksji na temat roli sztuki jako narzędzia dialogu o przyszłości europejskich społeczeństw. Działania koncentrują się na historii i doświadczeniach społeczności romskiej w kontekście współczesnych procesów związanych z migracjami, nierównościami społecznymi oraz przemianami zachodzącymi w Europie i na świecie. Analiza tych procesów we współczesnym świecie wymaga uwzględnienia perspektywy grup posiadających doświadczenie wielowiekowej marginalizacji, co pozwala na pełniejsze uchwycenie złożoności współczesnej rzeczywistości.
- Wystawa Krzysztofa Gila jest boleśnie uniwersalna, ponieważ we współczesnym świecie każdy może zostać wykluczony i znaleźć się w realnym lub symbolicznym getcie – z powodu pochodzenia, wyglądu, tożsamości, uczuć czy innych cech, na które nie ma wpływu – mówi Monika Weychert.
Krzysztof Gil (ur. 1987, Kraków) – artysta wizualny. Posługuje się rysunkiem, malarstwem, rzeźbą, grafiką warsztatową. Ukończył Wydział Grafiki w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Obronił doktorat w dziedzinie sztuki w 2018 roku na macierzystej uczelni. Obecnie jest wykładowcą na Wydziale Sztuki Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Narodowej w Krakowie. W roku 2016 roku został uhonorowany Stypendium Twórczym Miasta Krakowa. Swoje prace prezentował m.in. w European Roma Institute for Arts and Culture – ERIAC w Berlinie, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Galerii Arsenał w Białymstoku, Gdańskiej Galerii Miejskiej, Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi, Fundacji Stefana Gierowskiego w Warszawie, BWA Wrocław, BWA Tarnów, Galeria Szara Kamienica w Krakowie, Muzeum Sztuki Współczesnej we Wrocławiu, l’étrangère w Londynie czy Akademie der Künste w Berlinie.
kuratorka: Monika Weychert
architektura wystawy: Mirek Kaczmarek
współpraca przy realizacji rzeźb miedzianych: Piotr Budzyk
współpraca przy realizacji instalacji Północ na osiedlu: Janek Kamykowski, Christoph Krane
(mat.pras.)
"Krzysztof Gil. Nikt was tu nie chce"
29.05-9.08.2026
Zachęta — Narodowa Galeria Sztuki
Plac Małachowskiego 3, 00-916 Warszawa
Komentarze
Prześlij komentarz