Pokaz szkiców Jana Matejki w Muzeum Narodowym w Warszawie

 



Od 18 lipca w Galerii Sztuki XIX wieku, w Sali Matejkowskiej, tuż obok „Bitwy pod Grunwaldem”,  można obejrzeć dwanaście malarskich szkiców Jana Matejki z cyklu „Dzieje cywilizacji w Polsce”. Nowy, letni pokaz to dobra okazja, by razem z XIX-wiecznym mistrzem malarstwa  wybrać się w historyczną podróż do początków państwa polskiego.  

W drugiej połowie XIX wieku w sztuce europejskiej zyskał popularność nurt historyzmu. Powstawały wtedy serie monumentalnych malowideł, alegorycznie przedstawiające dzieje ludzkości, rozwój sztuki, nauki czy cywilizacji. W tym  kontekście Jan Matejko stworzył swoje „Dzieje cywilizacji w Polsce”. Cykl miał  być próbą artystycznej syntezy faktów historycznych i ukazać wkład dawnej  Rzeczpospolitej w rozwój cywilizacji europejskiej. 

Matejko w „Dziejach cywilizacji w Polsce” nie ilustrował konkretnych wydarzeń, stosował raczej swobodną narrację i kompilował treści historycznych kronik. Świadomie nadawał przedstawionym scenom charakter pouczającej alegorii. W 1889 roku opublikował autorski komentarz do tych dzieł, pomagający  w odszyfrowaniu symboli i znaczeń, a zarazem będący erudycyjnym popisem wiedzy artysty na temat polskiej historii. 

Prace Matejki, które są prezentowane w Sali Matejkowskiej w Galerii  Sztuki XIX Wieku, to malarskie szkice. Artysta planował wykonanie na ich podstawie serii monumentalnych malowideł, które ozdobiłyby sale Uniwersytetu Jagiellońskiego lub Akademii Umiejętności w Krakowie. Pomysł nie zyskał jednak  aprobaty potencjalnych zleceniodawców ze względu na wysokie koszty realizacji. 

Powstał tylko obraz „Przyjęcie Żydów w Polsce”, zamówiony w 1889 roku i kupiony przez Arnolda Rappaporta do jego prywatnych zbiorów w Wiedniu. Władze Uniwersytetu zamówiły później kolejne płótna: „Założenie szkoły głównej przeniesieniem do Krakowa ugruntowane”, „Złoty wiek literatury w XVI w. Reformacja. Przewaga katolicyzmu” i „Wpływ Uniwersytetu na kraj w wieku XV”.

Matejko zdążył rozpocząć pracę tylko nad ostatnim obrazem, zmarł w 1893 roku.Szkice należą do zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie. Przeważają obrazy odnoszące się do epoki panowania Piastów i rozbicia dzielnicowego  Polski, trzy ilustrują rozkwit państwa pod rządami Jagiellonów, dwa okres zmierzchu Rzeczypospolitej zainicjowany pierwszą wolną elekcją, a zakończony tragedią rozbiorów.

W Galerii Sztuki XIX Wieku prezentowany jest także duży wybór prac Olgi Boznańskiej oraz Stanisława Wyspiańskiego, a w Galerii Wzornictwa Polskiego – meblozabawki autorstwa Tomasza Augustyniaka, wyprodukowane pod marką Venve przez firmę Converis. W Gabinecie Fotografii można obejrzeć wybór dawnych zdjęć z końca XIX i początku XX wieku pt. „Fotografia dzieła sztuki”.

(mat.pras.)

Na zdjęciu: "Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Złota wolność. Elekcja.R.P. 1573" Jana Matejki


Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

O malarstwie Waldemara Libery

Obraz
Ekspresjonistyczne, mroczne portrety Waldemara Libery można obecnie oglądać w krakowskiej galerii Floriańska 22 na wystawie "Whateverities of 3D". Postacie, w większości o zdeformowanych twarzach, często z zaciśniętymi ustami i zamkniętymi oczami, zdają się być namalowane zgodne z twierdzeniem słynnego francuskiego ekspresjonisty rosyjskiego pochodzenia Chaima Soutine'a "Deformacja to życie". Waldemar Libera, urodzony  w 1983 roku w Tarnowie, ukończył Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych w Nowym Wiśniczu i historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jest twórcą poruszającym się w szeroko pojętym nurcie ekspresjonistycznym. W jego pracach dopatrzyć się można fascynacji przedwojennymi ekspresjonistami (Kokoschka, Kirchner, Nolde, Rouault), ale też  rozwijającym się po II wojnie światowej abstrakcyjnym ekspresjonizmem spod znaku Bacona i de Kooninga. Bacon jak się wydaje najsilniej oddziałał na Waldemara Liberę, na jego sposób postrzegania postaci ludzkiej...
Czytaj więcej

Jubileuszowa premiera we Wrocławskim Teatrze Lalek – zapowiedź

Obraz
    2026 to dla Wrocławskiego Teatru Lalek bardzo ważny – jubileuszowy – rok, w którym obchodzone jest 80-lecie WTL. Teatr chce uczcić nie tylko  swoją długą historię jako instytucji, lecz przede wszystkim osiem dekad ciągłego rozwoju, konsekwentnego budowania programu  artystycznego i pracy na rzecz misji edukacyjnej i społecznej.  Premiera „Wyobraź sobie…” wraz z uroczystą Galą i otwarciem 8. Przeglądu Nowego Teatru dla Dzieci to kluczowe wydarzenia obchodów. Ten jubileuszowy program ma być przede wszystkim spotkaniem: mieszkańców Wrocławia, obecnych i byłych pracowników, współpracowników i przyjaciół  Wrocławskiego Teatru Lalek, a także przedstawicieli władz oraz zaproszonych gości.  W trakcie uroczystej Gali zostaną uhonorowani pracownicy, których wieloletni wysiłek i zaangażowanie stworzyły fundamenty artystycznej tożsamości teatru. O spektaklu: WYOBRAŹ SOBIE... adresowany jest dla dzieci powyżej 9 roku życia. W zapowiedzi spektaklu czytamy:...
Czytaj więcej

Lekarz was zeżre na kolację, czyli o "Złej dziewczynce"

Obraz
  Premiera "Złej dziewczynki" we Wrocławskim Teatrze Lalek zasłużenie została nagrodzona wielkimi brawami widzów i tych małych i tych dorosłych, choć treści, które były w spektaklu poruszane do najbłahszych nie należały. Trudna tematyka relacji między pierwszakami w szkole podstawowej, w której pojawia się kłopotliwa, nowa uczennica, zadająca raniące wszystkich pytania, nie rozumiejąca słów "o tym się nie mówi", w momentach stresu przemieniająca się w smoczą bestię, doprowadzającą do płaczu inne dzieci, pokazana została w niezwykle nowoczesny sposób, tak by bawiąc widzów, zwracać ich uwagę na problemy, z którymi niemal każdy kto chodził lub chodzi do szkoły się zetknął w mniejszym lub większym stopniu. Adresowana do dzieci powyżej 7 roku życia sztuka w reżyserii Jakuba Krofty na podstawie tekstu Marii Wojtyszko to kolorowy, rozbuchany emocjonalnie światek dzieciaków, które nie są idealne (nawet ta z bohaterek o znaczącym imieniu Idealka), ale jakoś ze sobą funkcj...
Czytaj więcej