Przejdź do głównej zawartości

Tajemnice świętego Szczepana

W krakowskim Europeum można  oglądać monumentalny obraz "Ukamienowanie św. Szczepana", przypisywany obecnie Hansowi Aachenowi (1552-1615), manierystycznemu mistrzowi pochodzącemu z Niemiec, który działał na dworze Rudolfa II w Pradze (od 1592 r.), a wcześniej  tworzył we Florencji i Rzymie, gdzie najprawdopodobniej zetknął się z rzymskim artystą zwanym il Pomerancio (Niccolo Circignani) i jego malowidłami m.in. w San Stefano Rotondo.
Twórca  "Ukamienowania św. Szczepana" mógł znać jeden z fresków Pomerancia wykonany w latach 1581-1582, którego kompozycją się zainspirował, jak sugerują autorzy wystawy w Europeum.
To manierystyczne dzieło odkryte przypadkiem podczas konserwacji ołtarza w kościele św. Szczepana w Krakowie w 2011 r. pierwotnie nie wyglądało tak wspaniale jak to można zobaczyć obecnie zwiedzając Europeum. Konserwacja sfinansowana całkowicie przez parafian (obraz nie jest wpisany do rejestru zabytków) i zlecona przez  proboszcza od św. Szczepana, księdza Leszka Garstkę, trwała dość długo (od 2014 do 2016 r.) i ukazała wiele nieoczekiwanych zmian.
Podczas konserwacji okazało się bowiem, że obraz został wcześniej przemalowany i powiększony o około 20 cm. Po usunięciu zabrudzeń konserwatorzy zobaczyli wspaniałe płótno, o splocie romboidalnym (tzw. diamentowym) i od razu pomyśleli, że ten obraz musiał być importowany, bo w Polsce w XVI wieku takich płócien malarze nie używali. Znalazły się dokumenty poświadczające przewożenie obrazów z Rzymu do Krakowa, datowane  na rok 1582, kiedy to działał tam Hans von Aachen. Na tej podstawie zaczęto snuć hipotezy o tym, iż obraz z Italii, autora malującego jezuicki kościół Il Gesu w Rzymie, przywieziony został do krakowskich jezuitów, do których należał ówczesny kościół św. Szczepana. Są też sugestie, że obraz sprowadzono z Pragi, gdzie na dworze Rudolfa II nadwornym malarzem był Hans von Aachen.
Niestety nie można obrazu porównać z analogicznymi pracami malarskimi Aachena, bo w polskich zbiorach nie ma innych jego dzieł. Jedynie w Brzegu w Muzeum Piastów Śląskich znajduje się portret Ateny, powstały w kręgu Hansa von Aachena około 1620 r. Pochodzi z dawnych milickich zbiorów rodu von Maltzan. Planowano, aby i on pokazany został w Europeum. Niestety do tego nie doszło. Zamiast "Ateny" możemy w muzeum podziwiać dwa obrazy innego manierysty Bartholomaeusa Sprangera - "Vanitas" ze zbiorów Zamku Królewskiego na Wawelu oraz "Chrzest Chrystusa" z Muzeum Narodowego we Wrocławiu. Do tych  trzech manierystycznych obrazów za dwa tygodnie, 25 listopada, ma dołączyć odnowiony "Św. Franciszek" El Greca.
Obraz "Ukamienowanie św. Szczepana"  podczas konserwacji otrzymał złote ramy i przywrócono mu pierwotne żywe kolory. Po miesiącu wróci do nowego ołtarza w kościele św. Szczepana, aby zdobić świątynię sceną tak ściśle związaną z patronem kościoła. Póki co można podziwiać go w sali Europeum do 18 grudnia 2016 r.

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Lekarz was zeżre na kolację, czyli o "Złej dziewczynce"

  Premiera "Złej dziewczynki" we Wrocławskim Teatrze Lalek zasłużenie została nagrodzona wielkimi brawami widzów i tych małych i tych dorosłych, choć treści, które były w spektaklu poruszane do najbłahszych nie należały. Trudna tematyka relacji między pierwszakami w szkole podstawowej, w której pojawia się kłopotliwa, nowa uczennica, zadająca raniące wszystkich pytania, nie rozumiejąca słów "o tym się nie mówi", w momentach stresu przemieniająca się w smoczą bestię, doprowadzającą do płaczu inne dzieci, pokazana została w niezwykle nowoczesny sposób, tak by bawiąc widzów, zwracać ich uwagę na problemy, z którymi niemal każdy kto chodził lub chodzi do szkoły się zetknął w mniejszym lub większym stopniu. Adresowana do dzieci powyżej 7 roku życia sztuka w reżyserii Jakuba Krofty na podstawie tekstu Marii Wojtyszko to kolorowy, rozbuchany emocjonalnie światek dzieciaków, które nie są idealne (nawet ta z bohaterek o znaczącym imieniu Idealka), ale jakoś ze sobą funkcj...

Wystawa "Przestrzenie" w Zachęcie - zapowiedź

Wojciech Fangor, Stanisław Zamecznik, Ewa Partum, Zdzisław Jurkiewicz, Maria  Pinińska-Bereś, Teresa Kelm i Zygmunt Krauze — prace tych i innych klasyków  polskiej sztuki współczesnej zobaczyć można będzie na przekrojowej wystawie Przestrzenie  w Zachęcie — Narodowej Galerii Sztuki. Wystawa "Przestrzenie" przybliży ważne zjawisko w sztuce drugiej połowy XX wieku, w którym  tworzywem i tematem realizacji łączących różne media stała się przestrzeń. Termin  environment (ang. — otoczenie) wyprzedza o kilka dekad pojęcie instalacji artystycznej  i charakteryzuje wykreowane przez twórców „światy”, w których zmysły widza poddawane  są działaniu różnych bodźców. Będzie to opowieść o artystycznych eksperymentach, w których  malarstwo łączy się z architekturą, dźwiękiem i działaniami performatywnymi.  W ramach wystawy prezentowanych będzie pięć rekonstrukcji historycznych realizacji  environment, powstałych ponad pół wieku temu — w tym trzy pokaza...

Czekając na SALOME w Operze Wrocławskiej, czyli premiery i zapowiedzi

Na czerwcowej konferencji prasowej w Operze Wrocławskiej zapowiedziane zostały premiery (4 operowe, 2 baletowe) zaplanowane na nadchodzący sezon 2025/2026 oraz spektakle upamiętniające wybitne, lecz nieżyjące już postacie związane z wrocławską Operą: Ewę Czermak ( koncert 30 sierpnia) i Macieja  Krzysztyniaka (8 października).  W latach 1988-2015 Ewa Czermak wykreowała na deskach wrocławskiej sceny wiele pamiętnych ról. Widzowie do dziś wspominają jej sopran liryczny z takich kreacji jak Micaela (Carmen), Mimi (Cyganeria), Hanna (Straszny Dwór), Desdemona (Otello), Pamina (Czarodziejski Flet), Agata (Wolny Strzelec), Zuzanna (Wesele Figara) i wielu innych. B yła również pedagogiem, profesorem wokalistyki na Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu, gdzie kształciła studentów odnoszących dziś sukcesy na operowych scenach w kraju i za granicą. To właśnie ich występy usłyszymy w trakcie koncertu. Ponadto na skrzypcach towarzyszyć im będzie syn solistki, Adam Czerma...