Przejdź do głównej zawartości

Tadeusz Kantor, Oskar Schlemmer i Balet Triadyczny

W krakowskiej Cricotece na wystawie "Schlemmer/Kantor", można zobaczyć zderzenie dwóch artystycznych osobowości, z których Tadeusz Kantor w Polsce jest niewątpliwie bardziej znany. Twórczość Schlemmera była dla Kantora źródłem inspiracji w latach 30. i 40. XX wieku. Fascynowały go zwłaszcza zagadnienia ruchu, przestrzeni i ciała "człowieka  jako odtwórcy zdarzeń cielesnych i duchowych".
Na wystawie w Cricotece pokazano 40 rysunków i obrazów Kantora, z których najwcześniejsze zainspirowane zostały dziełami Schlemmera, twórczością Bauhausu, konstruktywizmem rosyjskim i niemieckim.
Wchodząc na wystawę natrafiamy na szkicownik Kantora z czasów studiów na krakowskiej ASP, na serię rysunków do "Śmierci Tintagilesa" (1937 r.) i drewniane manekiny zwisające z góry niczym w spektaklu teatralnym.  Spektakl "Balladyna" z 1943 r. Podziemnego Teatru Niezależności, został zainspirowany twórczością Schlemmera, przefiltrowaną przez romantyzm Słowackiego, którego szczególnie cenił sobie Tadeusz Kantor.
Podążając w głąb kantorowskich wizji mijamy obrazy olejne Kantora (np. obraz Kobiety z parasolką, z 1949 r. z Muzeum Sztuki w Łodzi) z lat 40. i 50., a więc z okresu metaforycznego twórczości twórcy teatru Cricot 2, zbliżamy się do niesamowitej postaci rodem z baletowych przedstawień Schlemmera (1888-1943). Warto zatem przypomnieć sylwetkę tego niemieckiego artysty.
Oskar Schlemmer związany był z niemieckim Bauhausem (1919-1933), zajmował się malarstwem, rzeźbą, metaloplastyką, scenografią i eksperymentalną choreografią oraz projektowaniem kostiumów dla teatrów zawodowych. Prowadził eksperymenty z mechanicznymi formami teatru. Jego najbardziej znane dzieło, "Balet triadyczny", zaprezentowane po raz pierwszy zostało w 1922 r. Podstawą choreografii było tu zaakcentowanie triad: kostium - muzyka - ruch/przestrzeń - forma - barwa/wysokość-szerokość - głębokość/koło - kwadrat - trójkąt. W 1925 roku otrzymał własną scenę, na której razem ze studentami i tancerką Mandą von Kreibig stworzył cykl tańców bauhausowyskich (Taniec gestów, Taniec form, Taniec obręczy), z których każdy trwał kilka minut. Na ścianach  jednego z pomieszczeń Cricoteki można obejrzeć  fotografie z Archiwum Bauhausu w Berlinie ("Tańce Bauhausu", np. Taniec szkła w choreografii Schlemmera).
Na wystawie w Cricotece warto usiąść na schodkach i obejrzeć to zadziwiające  przedstawienie, które i dziś wydaje się niezwykle nowoczesne i awangardowe.  Jako ciekawostkę z życia Schlemmera warto przypomnieć jego związki z Wrocławiem,  gdzie w latach 1929-1932 wykładał w Akademii Sztuki i Rzemiosła Artystycznego.
Krakowska ekspozycja niewątpliwie warta jest obejrzenia także z uwagi na świetną żółto-różową aranżację. Dla miłośników teatru wystawa Kantor/Schlemmer" może być  dużym zaskoczeniem.
Wystawa czynna do 15 stycznia 2017 r.

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Lekarz was zeżre na kolację, czyli o "Złej dziewczynce"

  Premiera "Złej dziewczynki" we Wrocławskim Teatrze Lalek zasłużenie została nagrodzona wielkimi brawami widzów i tych małych i tych dorosłych, choć treści, które były w spektaklu poruszane do najbłahszych nie należały. Trudna tematyka relacji między pierwszakami w szkole podstawowej, w której pojawia się kłopotliwa, nowa uczennica, zadająca raniące wszystkich pytania, nie rozumiejąca słów "o tym się nie mówi", w momentach stresu przemieniająca się w smoczą bestię, doprowadzającą do płaczu inne dzieci, pokazana została w niezwykle nowoczesny sposób, tak by bawiąc widzów, zwracać ich uwagę na problemy, z którymi niemal każdy kto chodził lub chodzi do szkoły się zetknął w mniejszym lub większym stopniu. Adresowana do dzieci powyżej 7 roku życia sztuka w reżyserii Jakuba Krofty na podstawie tekstu Marii Wojtyszko to kolorowy, rozbuchany emocjonalnie światek dzieciaków, które nie są idealne (nawet ta z bohaterek o znaczącym imieniu Idealka), ale jakoś ze sobą funkcj...

Wystawa "Przestrzenie" w Zachęcie - zapowiedź

Wojciech Fangor, Stanisław Zamecznik, Ewa Partum, Zdzisław Jurkiewicz, Maria  Pinińska-Bereś, Teresa Kelm i Zygmunt Krauze — prace tych i innych klasyków  polskiej sztuki współczesnej zobaczyć można będzie na przekrojowej wystawie Przestrzenie  w Zachęcie — Narodowej Galerii Sztuki. Wystawa "Przestrzenie" przybliży ważne zjawisko w sztuce drugiej połowy XX wieku, w którym  tworzywem i tematem realizacji łączących różne media stała się przestrzeń. Termin  environment (ang. — otoczenie) wyprzedza o kilka dekad pojęcie instalacji artystycznej  i charakteryzuje wykreowane przez twórców „światy”, w których zmysły widza poddawane  są działaniu różnych bodźców. Będzie to opowieść o artystycznych eksperymentach, w których  malarstwo łączy się z architekturą, dźwiękiem i działaniami performatywnymi.  W ramach wystawy prezentowanych będzie pięć rekonstrukcji historycznych realizacji  environment, powstałych ponad pół wieku temu — w tym trzy pokaza...

Czekając na SALOME w Operze Wrocławskiej, czyli premiery i zapowiedzi

Na czerwcowej konferencji prasowej w Operze Wrocławskiej zapowiedziane zostały premiery (4 operowe, 2 baletowe) zaplanowane na nadchodzący sezon 2025/2026 oraz spektakle upamiętniające wybitne, lecz nieżyjące już postacie związane z wrocławską Operą: Ewę Czermak ( koncert 30 sierpnia) i Macieja  Krzysztyniaka (8 października).  W latach 1988-2015 Ewa Czermak wykreowała na deskach wrocławskiej sceny wiele pamiętnych ról. Widzowie do dziś wspominają jej sopran liryczny z takich kreacji jak Micaela (Carmen), Mimi (Cyganeria), Hanna (Straszny Dwór), Desdemona (Otello), Pamina (Czarodziejski Flet), Agata (Wolny Strzelec), Zuzanna (Wesele Figara) i wielu innych. B yła również pedagogiem, profesorem wokalistyki na Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu, gdzie kształciła studentów odnoszących dziś sukcesy na operowych scenach w kraju i za granicą. To właśnie ich występy usłyszymy w trakcie koncertu. Ponadto na skrzypcach towarzyszyć im będzie syn solistki, Adam Czerma...